Systematyka płazów

Zdefiniowany wcześniej, objęty tym opracowaniem obszar Europy zamieszkuje około 75 gatunków płazów, należących do dwóch rzędów: płazów ogoniastych - Caudata (ok. 33 gatunków) oraz płazów bezogonowych - Anura (ok. 43 gatunki).
Rząd płazów ogoniastych reprezentowany jest przez cztery rodziny: kątozębne (Hynobiidae), odmieńcowate (Proteidae), salamandrowate (Salamandridae) i salamandry bezpłucne (Plethodontidae). Pierwszą z tych rodzin reprezentuje w Europie 1 (gatunek), drugą 1 (gatunek), trzecią 23 (gatunki), a czwartą - 7 gatunków. Płazy ogoniaste Europy wchodzą w skład 10 rodzajów: Salamandrella, Proteus, Chioglossa, Euproctus, Lyciasalamandra, Pleurodeles, Salamandra, Salamandrina, Triturus i Speleomantes (obecnie często znów używa się starej nazwy Hydromantes).
Rząd płazów bezogonowych reprezentowany jest w Europie przez 6 rodzin: krągłojęzyczne (inaczej: ropuszkowate) (Discoglossidae), kumakowate (Bombinatoridae), grzebiuszkowate (Pelobatidae), nurzańcowate (Pelodytidae), ropuchowate (Bufonidae), rzekotkowate (Hylidae), żabowate (Ranidae) i bezjęzyczne (Pipidae). Rodziny te liczą w Europie odpowiednio po: 8, 3, 3, 2, 3, 3, 17 i 1 gatunków. Płazy bezogonowe Europy należą do ośmiu rodzajów: Alytes, Bombina, Discoglossus, Pelobates, Pelodytes, Bufo, Hyla , Rana i Xenopus.

Systematyka płazów na terenie Europy wygląda następująco:

gromada: płazy (Amphibia)

     rząd: płazy ogoniaste (Caudata)

          podrząd: Cryptobranchoidea
               rodzina: kątozębne (Hynobiidae)
               • Salamandrella keyserlingii

          podrząd: Salamandroidea
               rodzina: odmieńcowate (Proteidae)
                • Proteus anguinus - odmieniec jaskiniowy
               rodzina: salamandrowate (Salamandridae)
               • Salamandra atra - salamandra czarna
               • Salamandra corsica - salamandra korsykańska
               • Salamandra lanzai
               • Salamandra salamandra - salamandra plamista
               • Lyciasalamandra helverseni - salamandra egejska*
               • Salamandrina terdigitata - salamandra okularowa
               • Salamandrina perspicillata -
               • Chioglossa lusitanica - salamandra luzytańska
               • Pleurodeles waltl - traszka Waltl'a
               • Euproctus asper (Calotriton asper) - traszka pirenejska
               • Euproctus montanus - traszka korsykańska
               • Euproctus platycephalus - traszka sardyńska
               • Triturus alpestris (Mesotriton alpestris) - traszka górska
               • Triturus boscai (syn. Lissotriton boscai) - traszka iberyjska
               • Triturus carnifex - traszka bladoskóra*
               • Triturus cristatus - traszka grzebieniasta
               • Triturus dobrogicus - traszka naddunajska*
               • Triturus helveticus (Lissotriton helveticus) - traszka helwecka
               • Triturus italicus (Lissotriton italicus) - traszka włoska*
               • Triturus karelinii - traszka Karelin'a*
               • Triturus marmoratus - traszka marmurkowa
               • Triturus montandoni (Lissotriton montandoni) - traszka karpacka
               • Triturus pygmaeus - traszka karłowata*
               • Triturus vulgaris (Lissotriton vulgaris) - traszka zwyczajna
               rodzina: salamandry bezpłucne (Plethodontidae)
               • Speleomantes ambrosii (Hydromantes ambrosii)
               • Speleomantes flavus (Hydromantes flavus)
               • Speleomantes genei (Hydromantes genei)
               • Speleomantes imperialis (Hydromantes imperialis)
               • Speleomantes italicus (Hydromantes italicus)
               • Speleomantes strinatii (Hydromantes strinatii)
               • Speleomantes supramontis (Hydromantes supramontis)

     rząd: płazy bezogonowe (Anura)

          podrząd: Archaeobatrachia
               rodzina: krągłojęzyczne (ropuszkowate)(Discoglossidae)
               • Alytes cisternasii
               • Alytes dickhilleri
               • Alytes muletensis
               • Alytes obstetricans - pętówka babienica
               • Discoglossus galganoi
               • Discoglossus montalentii
               • Discoglossus pictus - ropuszka krągłojęzyczna
               • Discoglossus sardus
               rodzina: kumakowate (Bombinatoridae)
               • Bombina bombina - kumak nizinny
               • Bombina pachypus
               • Bombina variegata - kumak górski

          podrząd: Pelobatoidea
               rodzina: grzebiuszkowate (Pelobatidae)
               • Pelobates cultripes - grzebiuszka gibraltarska
               • Pelobates fuscus - grzebiuszka ziemna
               • Pelobates syriacus - grzebiuszka syryjska
               rodzina: nurzańcowate (Pelodytidae)
               • Pelodytes ibericus
               • Pelodytes punctatus - nurzaniec błotny

          podrząd: Neobatrachia
               rodzina: ropuchowate (Bufonidae)
               • Bufo bufo - ropucha szara
               • Bufo calamita - ropucha paskówka
               • Bufo viridis - ropucha zielona
               rodzina: rzekotkowate (Hylidae)
               • Hyla arborea - rzekotka drzewna
               • Hyla meridionalis - rzekotka śródziemnomorska
               • Hyla sarda
               rodzina: żaby właściwe (Ranidae) - dzielą się na dwie wyraźne grupy:
               żaby zielone (czyli wodne) i żaby brunatne (czyli lądowe)
               żaby zielone:
               • Rana bergeri - żaba Bergera
               • Rana cerigensis
               • Rana cretensis
               • Rana epeirotica
               • Rana esculenta (ten takson nie jest gatunkiem lecz mieszańcem)
               • Rana lessonae - żaba jeziorkowa
               • Rana perezi
               • Rana ridibunda -żaba śmieszka
               • Rana shqiperica
               • żaba Grafa (ten takson nie jest gatunkiem lecz mieszańcem)
               • żaba Uzella (ten takson nie jest gatunkiem lecz mieszańcem)
               żaby brunatne:
               • Rana arvalis - żaba moczarowa
               • Rana dalmatina - żaba dalmatyńska
               • Rana graeca - żaba strumieniowa
               • Rana iberica
               • Rana italica
               • Rana latastei
               • Rana pyrenaica
               • Rana temporaria - żaba trawna

               • Rana catesbeiana - żaba rycząca (nie należąca ani do grupy żab brunatnych ani żab zielonych)
               rodzina: bezjęzyczne - (Pipidae)
               • Xenopus laevis - żaba szponiasta

Systematyka płazów ulega ciągłym zmianom w miarę doskonalenia metod badawczych i publikacji nowych danych.
W Europie herpetolodzy wciąż dalecy są od ostatecznego uzgodnienia liczby gatunków płazów zamieszkujących ten kontynent. Taksony uważane kiedyś za podgatunki uzyskały statusy gatunków, natomiast niektóre gatunki tracą tę rangę, okazując się jedynie mieszańcami między dwoma innymi gatunkami. Nie można więc zbytnio "przywiązywać się" do podanych tu liczb.


©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005

Powrót do spisu treści