Poza żółwiem błotnym (Emys orbicularis) pozostałe gatunki żółwi europejskich zamieszkują wyłącznie południową Europę.
Żółwie europejskie prowadzą ściśle lądowy (rodzina Testudinidae) lub ziemno - wodny (rodzina Emydidae) tryb życia. Zarówno jedne, jak i drugie potrafią dość sprawnie poruszać się na lądzie. Żółwie lądowe spędzają na nim całe życie, zaś żółwie błotne odbywają na lądzie kąpiele słoneczne, składają jaja i migrują do innych zbiorników wodnych (sezonowo lub w razie wyschnięcia zbiornika, w którym przebywają). Wszystkie europejskie gatunki mogą odbywać wędrówki (sezonowe lub nieregularne) np. w poszukiwaniu pokarmu, partnerów do rozrodu, czy nowych zbiorników wodnych. Przykładowo żółw błotny (Emys orbicularis) często odbywa sezonowe wędrówki: na wiosnę migruje do zbiorników mniejszych i cieplejszych, a na zimę do większych.
W zależności od klimatu, żółwie mogą zapadać w sen zimowy i/lub w sen letni. Żółwie błotne zimują przeważnie na dnie zbiornika wodnego, natomiast żółwie lądowe - w kryjówkach na lądzie np. w ziemnych norach. Żółwie błotne wykazują znacznie mniejszą tolerancję na suszę niż żółwie lądowe. Emys orbicularis, w warunkach braku wody zwykle ginie, zaś Mauremys caspica zagrzebuje się głęboko w ziemi i w oczekiwaniu na deszcz zapada w odrętwienie. Wiele gatunków żółwi wykazuje przywiązanie do swoich kryjówek i miejsc wygrzewania się, powracając do nich nawet z dużych odległości. Niektóre żółwie (np. Emys orbicularis) w okresie godowym wykazują terytorializm przeganiając inne osobniki swego gatunku z terenu, który zamieszkują (odcinka kanału wodnego, miejsca do wygrzewania się), zaś inne (np. Testudo hermanni) nie wykazują terytorializmu.
Nie jest rozstrzygnięte czy żółwie słyszą. Do niedawna uważano że nie (mimo posiadania w pełni rozwiniętych narządów słuchu) - Często określa się ten stan "głuchotą ośrodkową" . Obecnie uważa się, iż żółwie niezbyt dobrze lecz trochę - słyszą. Być może sa to drgania porzenoszonw przez podłoże, stwierdzono jednak iż przedstawiciele niektórych gatunków są w stanie rozpoznawać nawet głos swojego opiekuna.
Specyficznym problemem jaki pojawił się w wielu krajach Europy w ciągu ostatnich 10 - kilkumastu lat jest wypuszczanie "na wolność"do naturalnych zbiorników wodnych egzotycznego żółwia czerwonolicego (Pseudemys (Trachemys) scripta elegans). Pochodzi on z Ameryki Północnej i ze względu na atrakcyjny wygląd jest chętnie hodowany w akwariach. Może on z powodzeniem zimować w naturze (obserwacja własna). W samej tylko Warszawie stwierdzono go w kilku zbiornikach wodnych. Gatunek ten jest stwierdzany w całej Polsce. Widuje się przez kilka lat te same osobniki. Jak do tej pory nie ma naukowo potwierdzonych doniesień rozmnożenia się tego gatunku na terenie Europy w warunkach całkowicie naturalnych.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005