Rozmnażanie się węży
U węży nie występuje szata godowa, nie wydawane są też głosy godowe.
Bardzo często wiele węży zbiera się w celu odbycia godów w jednym miejscu tworząc kłębowiska węży. U części europejskich gatunków kojarzenie par i kopulacja poprzedzone są walkami między samcami. Mogą one polegać na wzajemnym kąsaniu się rywali (tak jest u gniewosza plamistego) lub też "siłowaniu się". To drugie zachowanie polega na tym, że dwa samce unoszą przednie odcinki swych ciał do góry, splatają się nimi i usiłują się wzajemnie przycisnąć do ziemi. Początkowo jedynie kołyszą się delikatnie co przypomina rodzaj tańca, później zaś wzajemne ataki są coraz silniejsze. Oczywiście zwycięża silniejszy samiec, zaś słabszy ucieka. Walki takie obserwowane są m.in. u węży z rodziny żmijowatych (Viperidae).
Następnie dochodzi do kopulacji między silniejszym samcem a samicą. Zachowanie się pary węży w czasie kopulacji jest różne u poszczególnych gatunków. U wszystkich występuje zapłodnienie wewnętrzne, możliwe dzięki wprowadzeniu narządu kopulacyjnego samca do kloaki samicy. Przedtem samiec może ocierać się o samicę i syczeć (np. gniewosza plamistego), po czym ustawia się wzdłuż partnerki oplatając (u wielu gatunków) swoim ogonem końcowy odcinek jej ciała, po czym przystępuje do kopulacji. W celu umocnienia połączenia, samce niektórych gatunków chwytają w tym czasie samicę szczękami w okolicy karku (wąż Esculapa, gniewosz plamisty). U wyjątkowo dobrze poznanej żmii zygzakowatej (Vipera berus) stwierdzono, iż jedna samica kopuluje z wieloma samcami.
Większe samice przeważnie składają więcej jaj niż mniejsze - w zależności od gatunku od kilku do kilkudziesięciu sztuk. Jaja umieszczane są w wilgotnych, ciepłych miejscach np. ziemnych norach, szczelinach skalnych, pod kamieniami oraz w stosach liści. U kilku europejskich gatunków (np. zaskrońca zwyczajnego, malpolona) wiele samic może składać jaja w tym samym miejscu i czasie. Jaja węży są okryte pergaminową skorupką, przeważnie białawe i owalnie wydłużone. Po pewnym czasie z jaj wylęgają się młode węże.
Z kolei dziesięć europejskich węży (Eryx jaculus, Eryx miliaris, Coronella austriaca, Vipera ursinii, Vipera berus, Vipera aspis, Vipera latasti, Vipera ammodytes, Vipera xanthina, Vipera seoanei) to gatunki zawsze jajożyworodne. Poza tym jajożyworodność występuje czasami u Coluber viridiflavus i u części podgatunków Macrovipera lebetina (nie występujących w Europie).
© Copyrights by Joanna Mazgajska 2005