Występowanie: Gatunek ten występuje w północno-wschodniej Hiszpanii, środkowej i południowej Francji, w Szwajcarii, w południowo-zachodnich Niemczech (Szwarcwald) na Płw. Apenińskim, na Sycylii i Elbie.

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki żmii żebrowanej osiągają długość do 70 - 75 cm, rzadziej do 80 cm. Tło grzbietu może być szare, brązowe w różnych odcieniach, czerwonobrązowe, ceglastoczerwone, pomarańczowe, szarożółte lub żółte. W wysokich górach spotyka się całkowicie czarne osobniki. Na grzbiecie tego węża znajduje się zazwyczaj ciemny (często czarny) wzór, złożony z oddzielnych lub połączonych ze sobą dwóch rzędów leżących na przemian prążków. Wzór ten może mieć też formę zygzaka o ostrych lub falistych, ciemno obrzeżonych krawędziach. Wzdłuż każdego z boków ciała biegnie przeważnie jeden rząd ciemnych, poprzecznie wydłużonych plam, leżących naprzemianlegle w stosunku do plam na danej stronie grzbietu. Ogon jest żółtawy lub pomarańczowy. Koniec pyska jest często różowawy. Na każdym z boków głowy występuje często ciemny pas, jasno obrzeżony wzdłuż dolnej krawędzi. Grzbiet głowy jest ciemniejszy od barwy podstawowej lub w tym samym kolorze. Z tyłu głowy może występować mniej lub bardziej wyraźny wzór w kształcie litery "V" skierowany wolnymi końcami ramion w stronę karku. Brzuch jest szary, gładki lub jasno i ciemno cętkowany. Ciało żmii żebrowanej jest krępe, w przekroju okrągławe. Głowa jest spłaszczona grzbieto-brzusznie, z tyłu wyraźnie rozszerzona, wyraźnie wyodrębniona z tułowia. Boki głowy za oczami są wyraźnie uwypuklone, dzięki znajdującym się w tym obszarze gruczołom jadowym. Oczy tej żmii są duże. Na tle pomarańczowozłocistych, metalicznie połyskujących tęczówek leżą pionowe, wąskie źrenice. Wąskie, wystające łuski tworzą wyraźną, ciągłą krawędź biegnącą na krawędzi pyska nad oczami i nozdrzami. Koniec pyska jest na końcu tępo ścięty, dzięki czemu przypomina nieco świński ryj. U podgatunku Vipera aspis zinnikeri koniec pyska może być lekko zadarty do góry. Łuski na grzbiecie są wręgowane, ułożone po w 21 - 23 każdym ukośnie załamanym rzędzie. Samce są smuklejsze i dłuższe od samic. Rysunek na ciele samców jest ciemniejszy.

Preferowane siedliska: Żmija żebrowana zamieszkuje obszary wyżynne i górskie (do 2500 m n.p.m.). Znajdowana jest na suchych terenach o podłożu żwirowym, wśród starych murów i kamieni. Rzadziej występuje na wilgotnym, czy wręcz podmokłym podłożu.

Tryb życia: Wąż ten prowadzi lądowy i naziemny tryb życia. Jest aktywny głównie za dnia, w czasie lata często dopiero o zmierzchu. Wczesnym rankiem i późnym popołudniem wygrzewa się chętnie na słońcu. Szczególnie dużo żmij żebrowanych można zaobserwować przy dusznej, przedburzowej pogodzie. Poszczególne osobniki tego gatunku są bardzo przywiązane do raz obranej kryjówki, której przy większych upałach nie opuszczają nawet w dzień. Żmija ta jest czujnym i płochliwym wężem. Na widok człowieka stara się uciec, jeśli jednak zostanie zagnana "w kąt" lub schwytana - broni się agresywnie. Jest gatunkiem jadowitym. Jad tej żmii jest nieco silniejszy niż jad żmii zygzakowatej, jednak zejścia śmiertelne po ukąszeniu Vipera aspis są notowane rzadziej niż po ukąszeniu przez Vipera berus (prawdopodobnie dlatego, że żmija żebrowana jest mniej pospolita na terenie Europy). Toksyny zawarte w jadzie tej żmii oddziaływują na układ krwionośny, powodując przejściowy obrzęk. Po ukąszeniu konieczne jest podanie surowicy.
Gatunek ten zapada w sen zimowy, przypadający na okres między listopadem a marcem - kwietniem.

Pożywienie: Zjada małe ssaki, rzadziej jaszczurki i węże. Ofiary zabija jadem. Młode osobniki pożerają jaszczurki i mysie noworodki.

Rozmnażanie: Jest gatunkiem jajożyworodnym. Kojarzenie par zachodzi w maju. W sierpniu lub wrześniu samica rodzi 5 - 15 młodych.

Podgatunki: W obrębie tego gatunku wyróżnia sie pięć podgatunków: Vipera aspis aspis (większa część zasięgu), Vipera aspis atra (Alpy Francuskie, Szwajcarskie i Włoskie), Vipera aspis francisciredi (południowa Szwajcaria, środkowe Włochy i Elba), Vipera aspis hugyi (południowe Włochy i Sycylia), Vipera aspis zinnikeri (Pireneje francuskie, Gaskonia).

Literatura:

- Gruber U. (1989) - Die Schlangen Europas und rund ums Mittelmeer.- Kosmos, Stuttgart, 248 pp.

- Arnold E.N., Burton J. A. (1992) - A Field Guide to the Reptiles and Amphibians of Britain and Europe.- Collins, London, 272 pp.

- Trutnau L. (1981) - Schlangen im Terrarium, Band 2: Giftschlagen. - Ulmer, Stuttgart, 200 pp.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005