ślepucha robakowata Typhlops vermicularis Merrem, 1820
rodzina: ślepuchowate (Typhlopidae)
Występowanie:
W Europie ślepucha robakowata występuje na Bałkanach (w Albanii, Bułgarii, Czarnogórze, Macedonii, Grecji i w europejskiej części Turcji), na wielu wyspach greckich oraz w Dagestanie (na Nizinie Nadkaspijskiej). Poza Europą zamieszkuje Kaukaz (Gruzję, Armenię i Azerbejdżan), południowo-zachodnią Azję i północną Afrykę ( Egipt).
Cechy morfologiczne:
Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają długość 18 - 30 cm, maksymalnie do 40 cm. Ciało tego węża ma zabarwienie żółtobrązowe lub różowawe, znacznie rzadziej białawe lub grafitowoczarne. Grzbiet ciała (szczególnie w tylnej części ciała) jest nieco ciemniejszy niż brzuch. Wzdłuż grzbietu mogą występować wąskie, ciemne linie. Ciało ślepuchy jest smukłe, równej grubości na prawie całej długości. Ogon jest bardzo krótki, na końcu ostro zwężający się ku dołowi, zakończony kolcem (skierowanym także ku dołowi). Nie jest wyodrębniona z tułowia głowa, zakończona jest tępo zaokrąglonym pyskiem. Oczy są silnie zredukowane, ciemno prześwitujące pod skórą. Otwór gębowy jest mały. Szczęka górna jest znacznie większa i wyraźnie wysunięta nad szczękę dolną. Głowa pokryta jest dużymi, tarczkowatymi łuskami. Łuski na tułowiu są bardzo drobne, gładkie, dachówkowato na siebie zachodzące, ułożone zazwyczaj po 22 - 24 w każdym ukośnie załamanym rzędzie. W przeciwieństwie do innych węży, brzuch ślepuchy nie jest pokryty jednym rzędem tarczek brzusznych, ale wieloma wzdłużnymi rzędami drobnych łusek podobnych do tych na grzbiecie.
Preferowane siedliska:
Jest gatunkiem nizinnym, wyżynnym i górskim. Zasięg pionowy tego gatunku w zależności od danego obszaru występowania dochodzi do 800 m n.p.m. (Turcja), lub nawet 1900 m n.p.m. (Tadżykistan). Wąż ten zamieszkuje suche obszary o luźnym, gliniasto - skalistym podłożu. Ślepuchę robakowatą można spotkać na porośniętych krzakami zboczach gór i pagórków, na ugorach w pobliżu gruntów uprawnych, w winnicach i w stosach kamieni.
Tryb życia:
Zwierzę to przebywa głównie pod powierzchnią ziemi, ukrywając się w wykopanych przez siebie ziemnych korytarzach, lub w stosach kamieni, dzieląc często kryjówki ze skorpionami i skolopendrami. Często można ją spotkać żerującą wewnątrz mrowiska. Na powierzchnię gleby wypełza na krótko po zmierzchu, rzadziej w ciągu dnia. Po ziemi porusza się wężowymi ruchami, z nieco podniesioną w górę głową. Jest łagodna i niejadowita. Na wiosnę i w innych szczególnie obfitych opadach deszczu, ślepuchy przenoszą się z zalanych nor pod płaskie kamienie. Gatunek ten zapada w sen zimowy, który trwa ok. 2 - 6 miesięcy, przeważnie w okresie od grudnia do marca.
Pożywienie:
Zjada mrówki, ich jaja i poczwarki oraz inne małe owady i dżdżownice.
Rozmnażanie:
Kojarzenie przypada na kwiecień - czerwiec. Jaja składane są pod płaskie kamienie raz w roku, od maja do początku sierpnia. Samica składa 4 - 8 jaj (rzadziej 2 - 14 sztuk). Są one walcowate, na jednym końcu zaostrzone, zabarwione żółto-biało. Wielkość jaj może być różna (długość 19-26 mm, a szerokość ok. 6 mm).
Podgatunki:
Brak jest danych na ten temat.
Warto wiedzieć:
Osłonięta dużymi łuskami głowa tego węża przystosowana jest do rycia w ziemi. Haczykowato wygięty kolec na końcu ogona utrudnia wyciągnięcie tego węża z ziemi przez ewentualnego drapieżcę, zaś gęsto ułożone na ciele łuski chronią ślepuchę przed ukąszeniami mrówek.
© Copyrights by Joanna Mazgajska 2005