Występowanie: W Europie gatunek ten występuje pospolicie na Nizinie Nadkaspijskiej (na jej zachodniej i północno-zachodniej części - do rzeki Ural). Główny zasięg tego gatunku obejmuje Azję centralną, Kaukaz, północny Iran, Afganistan i centralny Kazachstan.

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają długość do 81 cm, przeważnie jednak są mniejsze (mają 35 - 55 cm długości). Grzbiet ciała strzelca piaskowego ma zabarwienie brązowawe, szare lub piaskowe. Spotyka się także okazy całkiem czarne (melanistyczne). Wzdłuż linii kręgosłupa biegnie jeden, lub dwa równoległe rzędy dużych jasnobrązowych (do prawie czarnych) plam, które mogą w skrajnych przypadkach przybierać formę cętek lub szachownicy. Szczególnie wyraźny i kontrastowy wzór występuje w przedniej części tułowia (do 1/3 jego długości). Boki ciała są jasne, jedynie pojedyncze łuski są na krawędziach zabarwione brązowo lub czarno, tworząc charakterystyczny wzór lub podłużne pasy (biegnące również wzdłuż ogona). Na karku i w tylnej części głowy widoczne są dwie parzyste plamy lub jedna w kształcie podkowy. Na każdym boku głowy od tylnych krawędzi oczu do okolic kąta pyska biegnie ukośny, ciemny pas. Spód ciała jest jasny z licznymi, czarnobrązowymi plamami i cętkami. Ciało tego węża jest grube, muskularne. Ogon jest krótki, dość gruby, na końcu zaokrąglony, stanowiący ok. 10 % długości całego ciała. Głowa jest wysoka, smukła. Pysk jest (patrząc z góry) tępo zakończony. Górna warga jest wyraźnie wysunięta nad dolną, zakończona wysuniętą, patrząc z profilu trójkątną tarczką dziobową. Oczy umieszczone są wyjątkowo wysoko, u wierzchołka głowy. Mają one pionową, wąską źrenicę. Obszar głowy między oczami a nozdrzami jest wyraźnie wklęsły. Łuski na grzbiecie ułożone są po 42 - 49 (samce) lub po 44 - 54 (samice) sztuk w każdym ukośnie załamanym rzędzie. Liczba tarczek na brzuchu wynosi 155 - 180 sztuk, a na spodzie ogona: 15 - 40 par.

Preferowane siedliska: Jest gatunkiem nizinnym, wyżynnym i górskim. W Azji centralnej pionowy zasięg tego gatunku dochodzi do 1200 m, maksymalnie do 1800 m n.p.m. Przeważnie wąż ten zamieszkuje otwarte tereny o podłożu piaszczystym, rzadziej gliniastym, takie jak: pustynie, półpustynie i stepy. Można go spotkać także na skąpo porośniętych zboczach gór i w okolicach ruin. Lubi przebywać w pobliżu kolonii małych ziemnych gryzoni (szczególnie z rodzaju Meriones), których nory chętnie wykorzystuje jako kryjówki.

Tryb życia: Wąż ten prowadzi ściśle lądowy i naziemny tryb życia. Przeważnie w dzień tkwi zakopany w luźnym piasku, spod którego widoczne są tylko jego oczy. Schwytane ofiary przeważnie dusi splotami ciała. Wykazuje głównie aktywność dzienną , ale także zmierzchową lub nocną. Jednej nocy wąż ten może przebyć dystans do ok. 0,5 km. Jako kryjówki wykorzystuje także nory gryzoni, żółwi i erozyjne szczeliny w ziemi. Chroniąc się przed człowiekiem umie z błyskawiczną prędkością zakopać się w piasku. W razie niebezpieczeństwa potrafi zwinąć się w ścisły kłębek chowając w nim głowę. Schwytany silnie kąsa. Nie jest jadowity. Sen zimowy tego gatunku na poszczególnych obszarach odbywa się w różnych terminach, zazwyczaj między październikiem a kwietniem. Hibernuje przeważnie w norach gryzoni.

Pożywienie: Zjada głównie jaszczurki, ssaki i ptaki.

Rozmnażanie: Jest gatunkiem jajożyworodnym. W Europie kojarzenie par u tego węża odbywa się w drugiej połowie maja, a rodzenie młodych od lipca do początku sierpnia. Samice w Kazachstanie rodzą młode na początku lipca, w południowej części azjatyckiego zasięgu na początku czerwca, zaś w północnej Turkmenii w październiku. Jedna samica rodzi od 6 do 14 młodych węży, o długości ok. 11,5 - 14 cm.

Podgatunki: W Europie i na wschodnim Kaukazie występuje podgatunek Eryx miliaris nogaiorum. W pozostałej części zasięgu geograficznego występuje forma nominalna - Eryx miliaris miliaris.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005