Występowanie: W Europie gatunek ten występuje jedynie w Dagestanie. Poza Europą zamieszkuje Azerbejdżan i północny Iran.

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają długość do 30 cm. Grzbiet ciała tego węża jest szary, żółtobrązowy, piaskowożółty lub oliwkowy. Środkowe części łusek na grzbiecie są jaśniejsze niż ich zewnętrzne krawędzie. Czarna lub ciemnobrązowa głowa jest poprzedzielana trzema wąskimi obrączkami w kolorze żółtym, szarym lub brązowoszarym. Rysunek na głowie może też składać się z czarnej grubej obrączki w tyle głowy (szerokiej na 3 - 6 rzędy łusek) i czarnych plam na grzbiecie głowy. Brzuch jest jednobarwny: białawy do żółtego. Pod względem zabarwienia gatunek ten jest bardzo podobny do wielu azjatyckich przedstawicieli rodzaju Eirenis takich jak Eirenis rothi, Eirenis eiselti, Eirenis barani, dlatego też prawidłowe oznaczenie tego węża, zwłaszcza, jeśli nie znamy jego pochodzenia, jest trudne.
Eirenis collaris jest małym wężem o tułowiu grubości ołówka i cienkim ogonie. Głowa jest słabo wyodrębniona z tułowia, z profilu silnie ukośnie spłaszczona w kierunku pyska. Pysk jest na końcu zaokrąglony. Szczęka górna jest nieznacznie wysunięta nad szczękę dolną. Oczy mają okrągłą źrenicę. Łuski na grzbiecie są gładkie, błyszczące, ułożone po 15 sztuk w każdym ukośnie załamanym rzędzie. Liczba tarczek brzusznych u samic wynosi 154 - 179, a u samców 141 - 173 sztuk, zaś liczba tarczek na spodzie ogona: u samic 44 - 59, a u samców 51 - 69 par.

Preferowane siedliska: Jest gatunkiem zarówno nizinnym, wyżynnym jak i górskim. Jego maksymalny pionowy zasięg wynosi 1500 - 1600 m n.p.m. Często można spotkać tego węża w krajobrazie stepowym, na suchych, kamienistych stokach gór porośniętych trawą i rzadkimi krzakami a także w lasach i na nieużytkach rolnych.

Tryb życia: Jest gatunkiem o skrytym trybie życia i słabo poznanej biologii. Przeważnie za dnia ukrywa się w szczelinach pod kamieniami. Jest powolny, nieagresywny i niejadowity. Kiedy zostanie odkryty (np. po podniesieniu kamienia pod którym wąż ten ukrywa się) rzadko rzuca się do ucieczki. Czasami spotkany jest za dnia. Sen zimowy tego gatunku trwa kilka miesięcy, przeważnie od października do lutego - kwietnia. Wiele osobników może hibernować razem w jednej kryjówce.

Pożywienie: Zjada stonogi, owady i pająki, jak również małe jaszczurki.

Rozmnażanie: W czerwcu lub lipcu samica składa 4 - 8 podłużnych jaj o długości 17 - 19 mm. Młode wylęgają się przeważnie we wrześniu. Mają wtedy 11 cm długości.

Podgatunki: W obrębie tego gatunku wyróżnia się dwa podgatunki: Eirenis collaris collaris (większa część zasięgu) i Eirenis collaris macrospilotus (znany tylko z dwóch egzemplarzy znalezionych na górze Ararat).

Literatura:

- Bohme W. (ed). (1993) - Handbuch der Reptilien und Amphibien Europas, Band 3: Schlangen (Serpentes) I (Typhlopidae, Boidae, Colubridae 1: Colubrinae). - AULA - Verlag, Wiesbaden, 479 pp.

- Gruber U. (1989) - Die Schlangen Europas und rund ums Mittelmeer.- Kosmos, Stuttgart, 248 pp.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005