Występowanie: Gatunek ten zamieszkuje południowo-wschodnią Hiszpanię (Pireneje), Francję (południową i środkową), Luksemburg, Szwajcarię, Włochy (wzdłuż północnej granicy tego kraju), oraz wiele małych wysp wokół: Płw. Apenińskiego, Korsyki, Sardynii i Sycylii i chorwackie wybrzeże Adriatyku (okolice płw. Istria).

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają długość do 180 cm, przeważnie jednak są mniejsze. Grzbiet jest ciemnobrązowy do czarnego, często z niebieskim połyskiem. Podgatunek Coluber viridiflavus carbonarius jest jednolicie czarny, natomiast na grzbiecie i po bokach głowy podgatunku Coluber viridiflavus viridiflavus występuje "sieć" żółtozielonych prążków lub plamek, które na ogonie tworzą często podłużne smugi. Spód ciała jest żółty, szarawy, zielonkawobiały lub, bardzo rzadko - czerniawy. W przedniej części ciała brzuch może być ciemno plamisty. Ciemno cętkowane mogą być także zewnętrzne krawędzie łusek brzusznych. Oczy mają okrągłą źrenicę i czerwoną lub żółtą tęczówkę. Grzbiet młodych węży jest zabarwiony szarawo lub oliwkowo. Na głowie występują u nich czarne i żółte plamy, między innymi poprzeczny, żółty prążek łączący oczy. Brzuch młodych węży jest żółtobiały. Ciało Coluber viridiflavus jest smukłe, zakończone długim ogonem. Głowa jest wąska i wysoka, jedynie nieznacznie wyodrębniona z tułowia. Łuski na grzbiecie są gładkie i błyszczące, ułożone po 19 w każdym ukośnie załamanym rzędzie. Liczba łusek na brzuchu jest nie mniejsza niż 187 sztuk, a na ogonie - nie mniejsza niż 95 par. Różnice między płciami są bardzo słabo zaznaczone.

Preferowane siedliska: Gatunek ten występuje zarówno na nizinach, wyżynach, jak i w górach do 1500 m n.p.m. Zamieszkuje przeważnie suche siedliska, z dużą liczbą kryjówek, takich jak: kamieniste lub skaliste zbocza gór i pagórków porośnięte krzakami, obrzeża lasów, rzadkie lasy, makię, nasypy wzdłuż dróg, kamieniołomy, ogrody, winnice i ruiny starych budynków. W południowej Francji zamieszkuje lasy sosnowe i otwarte, piaszczyste obszary. Rzadziej występuje w wilgotnych siedliskach, np. w pobliżu zbiorników wodnych i na obrzeżach wilgotnych łąk.

Tryb życia: Gatunek ten prowadzi ściśle lądowy i naziemny tryb życia, potrafi jednak zręcznie wspinać się krzaki i niewysokie drzewa. Wykazuje aktywność dzienną, ukrywając się w najgorętszych godzinach dnia. Porusza się w sposób bardzo szybki, zwinny i zwrotny. Schwytany, zapalczywie kąsa. Nie jest jadowity. Często skręca się w charakterystyczny sposób wokół własnej osi na kształt sprężyny. Schwytane ofiary w zależności od wielkości albo połyka żywcem, albo dusi przed pożarciem. Wykazuje przywiązanie do swojej kryjówki (w niej także odbywa hibernację), od której oddala się na okres od jednego dnia do miesiąca i do której nieomylnie powraca. Podczas dłuższych wędrówek używa kryjówek tymczasowych. Maksymalnie przebywa dystans do ok. 3 km od "głównej" kryjówki. Najdłuższe migracje związane są z poszukiwaniem partnera do rozrodu, kilkudniowe z polowaniem, a najkrótsze z dotarciem na miejsce służące do wygrzewania się na słońcu. Samce są generalnie ruchliwsze od samic. Wąż ten zapada w sen zimowy w różnych terminach, zależnie od lokalnych warunków klimatycznych, zazwyczaj między wrześniem - październikiem a marcem - kwietniem, ale w południowej Szwajcarii między listopadem a lutym. Wykazuje zachowania terytorialne w stosunku miejsc kojarzenia, wygrzewania się i polowania. Jego rewiry mają wielkość ok. 100 m².

Pożywienie: Zjada małe ssaki, ptaki i ich jaja, małe węże, jaszczurki i żaby. Młode węże jedzą małe jaszczurki, chrząszcze i owady prostoskrzydłe.

Rozmnażanie: Jest gatunkiem jajorodnym, w rzadkich przypadkach także jajożyworodny. Kojarzenie zachodzi w kwietniu lub maju. Samica składa 5 do 15 sztuk jaj (czasami więcej) między końcem czerwca, a początkiem września, przeważnie między końcem czerwca a początkiem lipca. Jaja umieszczane są w ziemnych norach, w szczelinach murów, szczelinach skał lub między kamieniami. Jaja mają z reguły wymiary 28 - 40 mm na 14 - 22 mm. Młode węże wykluwają się po 6 - 8 tygodniach. Mają wtedy 25 cm długości.

Podgatunki: Systematyka tego gatunku nie jest do końca jasna. Część badaczy wyróżnia tylko dwa podgatunki: Coluber viridiflavus viridiflavus (północna część zasięgu) oraz Coluber viridiflavus carbonarius (pozostała część zasięgu). Część naukowców wyróżnia oprócz tego jeszcze dwa endemiczne podgatunki: Coluber viridiflavus kratzeri (wyspa Montecrist na morzu Tyrreńskim) i Coluber viridiflavus antoniimanueli (wyspa St. Andrea w Zatoce Tarenckiej).

Literatura:

- Ciofi C., Chelazzi G. (1994) - Analysis of homing pattern in the colubrid snake Coluber viridiflavus. J. Herpetol. 28 (4) 477- 484.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005