Występowanie: W Europie gatunek ten występuje na Płw. Iberyjskim (z wyjątkiem jego północnej i północno-zachodniej części), na Sardynii i Pantellerii. Poza Europą wąż ten występuje w Afryce północnej (Maroko, Algieria i północna Tunezja).

Cechy morfologiczne: W Europie samice tego gatunku osiągają maksymalnie długość do 185 cm, a samce do 170 cm. Okazy z Algierii osiągają długość do 250 cm. Tło grzbietu jest jasnoszare, koloru kości słoniowej, siarkowopomarańczowe, jasnoczerwone lub kasztanowobrązowe. Osobniki szarawe mogą mieć niebieski odcień. Ciało tego węża jest przeważnie upstrzone gęsto rozmieszczonymi, czarnymi cętkami, co częstokroć tworzy wrażenie, że barwa tła jest jedynie jasnym rysunkiem na ciemnym tle. Wzdłuż linii kręgosłupa biegnie rząd dużych, ciemnych plam (brązowych, oliwkowych, szarych lub czarnych) o kształcie romboidalnym, okrągłym lub sześciokątnym. Ich liczba waha się od 38 do 81 sztuk. Mają one czarniawe lub jasne brzegi. Plamy na karku są bardziej wydłużone niż na grzbiecie, o bardziej eliptycznym lub jajowatym kształcie. Wszystkie te plamy z wyjątkiem tych położonych na ogonie są równej wielkości, tworząc regularny wzór. U okazów z Maroka wzdłuż grzbietu od głowy do końca ogona może występować szeroki brązowy pas. Plamy na ogonie mogą tworzyć trzy wąskie wzdłużne rzędy lub niewyraźne ciemne pasy. Brzuch jest żółty, żółtobiały, pomarańczowy lub czerwony. Na zewnętrznych krawędziach łusek brzucha mogą występować czarne cętki. Przez spodnią powierzchnię ogona przebiega przeważnie ciemny wzdłużny pas. Po bokach ciała biegnie po jednym rzędzie mniejszych plam w podobnym kolorze jak plamy na grzbiecie, o różnych, często nieregularnych kształtach. Na głowie widoczne są ciemne prążki. Jeden łączy ze sobą oczy. Drugi, położony za nim jest wygięty w kształcie litery "V" i biegnie aż do łusek na podgardlu. Młode osobniki są jaśniejsze niż dorosłe i mają kremowy brzuch.
Ciało tego węża jest masywne, muskularne i dość wysokie. Głowa jest wąska, wydłużona i wysoka, o stosunkowo długim, zaokrąglonym na końcu pysku. Duże oczy mają okrągłą źrenicę. Ogon u tego gatunku jest cienki i stosunkowo krótki, stanowiący ok. 1/5 długości ciała, u młodych osobników krótszy niż u dorosłych. Łuski na grzbiecie są gładkie, ułożone w 23 - 29 ukośnie załamanychh rzędach. Liczba łusek na brzuchu jest różna u obu płci (u samców 214 - 242, a u samic 222 - 258), podobnie liczba łusek na spodzie ogona (u samców 72 - 106 par, a u samic 81 - 109 par).

Preferowane siedliska: W Europie gatunek ten zamieszkuje głównie niziny, rzadziej wyżyny i góry. Maksymalny zasięg pionowy tego węża w Europie to 1800 m, ale w górach Atlas dociera do obszarów leżących 2100 m n.p.m. W niektórych okolicach jest gatunkiem pospolitym, w innych dość rzadkim. Występuje głównie na suchych, kamienistych, żwirowych lub skalistych terenach porośniętych krzakami, np. w makii. W Portugalii zamieszkuje głównie plantacje oliwek, dębu korkowego i niewysokie zarośla roślin kserotermicznych np. opuncji. Na wybrzeżach morskich występuje w gęstej roślinności wśród wydm. W Hiszpanii i Portugalii często spotkać można ten gatunek na brzegach rzek. Wąż ten chętnie przebywa też w okolicach stawów, jezior i na obszarach przekształconych przez człowieka: na polach uprawnych, na poboczach dróg, w ogrodach, wśród kamiennych murów lub nawet w obrębie wiejskich zagród (Sardynia).

Tryb życia: Prowadzi ściśle lądowy i naziemny tryb życia. Umie się także wspinać na niewysokie krzewy i skały. Wykazuje głównie aktywność dzienną. Zazwyczaj rano wygrzewa się na słońcu, a wieczorem poluje. Jest bardzo płochliwym, szybko poruszającym się wężem. W razie niebezpieczeństwa ukrywa się między kamieniami, w norach gryzoni, w zaroślach, rzadziej szuka schronienia w wodzie. Ucieka, jeśli człowiek podejdzie do niego na odległość mniejszą niż 5 - 7 m. Jeśli nie ma możliwości ucieczki, broni się przybierając grożącą postawę, ukazującą jaskrawo zabarwione podgardle i kąsając. Nie jest jadowity. Osobniki tego gatunku (zwłaszcza młode) są często aktywne cały rok. Jeśli węże tego gatunku zapadają w sen zimowy, trwa on przeważnie od października do końca lutego - początku marca.

Pożywienie: Zjada małe ssaki, ptaki i jaszczurki. Młode węże jedzą owady prostoskrzydłe i małe jaszczurki.

Rozmnażanie: Kojarzenie zachodzi w kwietniu lub maju. Samica składa jaja w lipcu w liczbie od 5 - 29 sztuk. Szerokość jaja wynosi 5 - 5, 5 mm, a długość ok. 17 mm. Wylęganie się młodych przypada na sierpień lub wrzesień. Długość młodych węży po wykluciu wynosi 15 cm.

Podgatunki: brak.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005