Coluber algirus (Jan, 1863)

rodzina: węże właściwe (Colubridae)
podrodzina: Colubrinae

Występowanie: W Europie gatunek ten zamieszkuje jedynie Maltę. Główny zasięg występowania tego węża obejmuje Afrykę zachodnią i północną: Mauretanię, Maroko, Algierię, Tunezję i Libię.

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają długość do 140 cm. Barwa podstawowa ciała u dorosłych węży to kolor brązowoszary, jasnoszary lub szarożółty. Na tym tle wzdłuż grzbietu biegnie pojedynczy rząd dużych, ciemnych poprzecznych prążków ułożonych w równych odstępach. Po bokach ciała widoczne są po dwa rzędy mniejszych, prostokątnych lub okrągławych plam w tym samym kolorze co te na grzbiecie plam. Głowa jest ciemna: szara, niebieskoszara, ciemnoszara lub czarna, od strony szyi odgraniczona od tułowia dużą ciemną plamą w kształcie diademu. Brzuch jest jednolicie jasnoszary do białawego. Grzbiet głowy u młodych osobników jest najczęściej czarnobrązowy, a koniec pyska - jasny. Szyja młodocianych węży jest smoliście czarna. Tło grzbietu może mieć odcień żółtawy, czerwonobrązowy lub różowawy. Rysunek grzbietu i boków jest bardziej kontrastowy i ciemniejszy niż u dojrzałych płciowo osobników, a jego elementy (prążki i plamy) są znacznie drobniejsze. Ciało tego węża jest smukłe. Ogon stanowi 1/3 długości całego ciała. Łuski na grzbiecie są gładkie, ułożone po 23 - 25 w ukośnie załamanych rzędach. Liczba tarczek na brzuchu wynosi 210 do 237sztuk, a na spodniej stronie ogona - 90 do 110 par tarczek. Głowa jest długa, wysmukła, tylko nieznacznie wyodrębniona z tułowia. Oczy są duże, okrągłe, o okrągłych źrenicach, widocznych na żółtawym tle tęczówek.

Preferowane siedliska: Na Malcie (jedynym europejskim stanowisku tego gatunku), wąż ten zamieszkuje raczej obszary nizinne, ale jego maksymalny pionowy zasięg to 1300 m n.p.m. Na Malcie nie jest zbyt pospolity. Preferuje tam obszary suche i kamieniste, porośnięte ciernistymi krzewami. Występuje na podłożu kamienistym, żwirowym, wśród rumowisk skalnych, ruin ludzkich, na nieużytkach rolnych, wzdłuż dróg, rowów i w zdziczałych ogrodach. W Afryce zamieszkuje wyłącznie okolice wybrzeży. W południowej Tunezji często zamieszkuje gaje palmowe i oliwne, gdzie wygrzewa się na niewysokich skałach. Nie występuje tam, gdzie spotkać można węża Coluber hippocrepis.

Tryb życia: Jest gatunkiem lądowym, prowadzącym naziemny tryb życia. Rano wygrzewa się, w najgorętszej porze dnia chowa się do kryjówki, zaś wieczorem poluje. Wąż ten bardzo szybko porusza się, zarówno chwytając ofiarę, jak i uciekając przed człowiekiem. Jest bardzo płochliwy. Nie jest jadowity, jednak schwytany, zażarcie kąsa. W niewoli bardzo trudno go oswoić. Brak jest informacji na temat ewentualnego snu zimowego tego zwierzęcia - jeśli wąż ten zapada w hibernację, trwa ona bardzo krótko.

Pożywienie: Zjada myszy i inne małe ssaki, jaszczurki, ptasie pisklęta i podloty oraz większe owady (np. prostoskrzydłe).

Rozmnażanie: Poza lakoniczną informacją, że gatunek ten składa jaja, brak jest jakichkolwiek danych na ten temat.

Podgatunki: W obrębie tego gatunku obok podgatunku nominalnego (Coluber algirus algirus) zamieszkującego wschodnią część zasięgu geograficznego wyróżnia się podgatunek Coluber algirus intermedius, który występuje w zachodniej części zasięgu.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005

Powrót do spisu treści