Wybrane zagadnienia z biologii węży


Wszystkie europejskie gatunki węży są wyłącznie drapieżne. Pokarm roślinny nie jest przez nie w ogóle pobierany. Jedenaście z nich to węże jadowite, jednak nie wszystkie węże posiadające gruczoły i zęby jadowe stanowią zagrożenie dla zdrowia człowieka.
Węże pobierają pokarm wyłącznie poprzez połykanie - nigdy nie rozszarpują zdobyczy, ani nie odrywają kęsów mięsa. Jadają rzadko, niektóre gatunki zaledwie kilka razy do roku.
Europejskie gatunki węży prowadzą przeważnie naziemny tryb życia, chociaż wiele gatunków mniej lub bardziej zręcznie wspina się na krzaki i drzewa, a nieliczne (np. wąż Eskulapa) przebywają głównie wśród gałęzi drzew. Nieliczne gatunki (węże z rodzaju Natrix) prowadzą ziemno-wodny tryb życia. Jeden gatunek (ślepucha robakowata) żyje wyłącznie pod ziemią.
Węże (podobnie jak jaszczurki czy żółwie) energię potrzebną do procesów biochemicznych zachodzących wewnątrz organizmu pobierają częściowo ze środowiska w postaci energii cieplnej (promieniowania słonecznego). Dlatego też większość węży wygrzewa się na słońcu. Kiedy węże nie są aktywne, ukrywają się w różnych kryjówkach, np. norach wykopanych przez gryzonie, szczelinach erozyjnych w ziemi czy w kupach kamieni. Wąż odbiera informacje ze środowiska głównie za pomocą zmysłów smaku, dotyku i powonienia (język i narząd Jacobsona), wzroku i (u niektórych węży) specjalnych narządów odbierających bodźce termiczne - tzw. dołów policzkowych.
Sprawa ewentualnego słyszenia przez węże nie jest ostatecznie rozwiązana. Nie mają one otworów usznych, błon bębenkowych, jam ucha środkowego i trąbek Eustachiusza, ale być może mogą słyszeć przynajmniej niektóre dźwięki. Wskazują na to wyniki niektórych nowszych badań.
W okresie zimowym większość europejskich węży zapada w sen zimowy, który spędzają w rozmaitych kryjówkach na lądzie np. w norach ziemnych wykopanych przez gryzonie.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005

Powrót do spisu treści