Występowanie: Gatunek ten zamieszkuje Europę zachodnią i południowo - zachodnią: większą część Płw. Iberyjskiego (z wyjątkiem jego północno - wschodniego wybrzeża), południowo - zachodnią Francję, oraz północne Włochy (Ligurię).

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają maksymalnie długość do 90 cm, przeważnie jednak są znacznie mniejsze (często mają długość ok. 20 cm). Grzbiet ciała jaszczurki perłowej jest zazwyczaj zabarwiony intensywnie zielono (żółtozielono do szmaragdowozielonego). U samic grzbiet ciała może mieć także kolor brązowy. Na tym tle u obu płci widoczne są bardzo drobne, czasami gęsto rozmieszczone, czarne plamki, które mogą łączyć się ze sobą tworząc siatkowaty wzór. U niektórych osobników plamy te są tak gęste, iż prawie całkowicie pokrywają grzbiet ciała. Podobne plamki widoczne są na górnych stronach kończyn i w przednim odcinku ogona. Boki szyi i krawędzie szczęk mogą być niebiesko lub turkusowo zabawione. Po bokach ciała widoczne są 2 - 4 wzdłużne rzędy dużych, okrągławych, intensywnie niebieskich plam. Przednia część ogona jest zielona, w dalszych odcinkach przechodzi on w kolor brązowy. Grzbiet ciała młodych osobników jest ciemno-szarobrązowy, brązowy lub zgniłozielony, przy czym głowa jest często czerwonobrązowa. Na tym tle na tułowiu widoczne są białe, przeważnie czarno obrzeżone, owalne plamki. Spód ciała jaszczurki perłowej jest żółtobiały do kremowobiałego, w okolicy podgardla często zielonobiały. Ciało tej jaszczurki jest mocno zbudowane, przysadziste, od strony grzbietowej spłaszczone. Głowa jest spłaszczona, proporcjonalnie duża, zakończona szeroko zaokrąglonym pyskiem. Młode osobniki mają głowę krótką i okrągławą. Tęczówki oczu u dorosłych egzemplarzy są czerwonawe, a u młodych - złociste. Szyja u tego gatunku jest wyraźnie węższa od głowy. Otwory uszne są duże, owalne, pionowo ustawione. Ogon jest u nasady szeroki, zaś w końcowym odcinku bardzo cienki, zakończony szpicem. Ogon jest 1,5 do 2 razy dłuższy od reszty ciała. Kołnierzyk składa się z 9 - 14 łusek. Łuski na grzbiecie są małe, okrągławe lub eliptyczne, zakończone mniej lub bardziej wyraźnym kilem, ułożone po 63 - 84 sztuk w jednym poprzecznym rzędzie. Łuski na brzuchu ułożone są w 8 - 10 wzdłużnych i 28 - 34 poprzecznych rzędach. Łuski na ogonie zgrupowane są w wyraźnych pierścieniach. Liczba otworów udowych wynosi po 11 - 16 z każdej strony.

Preferowane siedliska: Zamieszkuje zarówno niziny, wyżyny, jak i góry (do 2100 m n.p.m. w górach Sierra Nevada, Hiszpania). Jaszczurkę tą można spotkać zarówno na otwartych terenach np. z solirodami ( Salicornia sp.), jak i porośniętych drzewami np. dębami: Quercus coccifera, dębem ostrokrzewowym (Quercus ilex) i dębem omszonym (Quercus pubescens). Zamieszkuje także okolice gruntów uprawnych, łąki, skaliste wybrzeża morskie, piaszczyste równiny, doliny i brzegi rzek, gaje oliwne i plantacje drzew migdałowych. Preferuje przeważnie tereny dość suche, gęsto zarośnięte roślinnością.

Tryb życia: Jest gatunkiem lądowym, wykazującym aktywność dzienną. Unika jednak najgorętszych godzin dnia. Zazwyczaj przebywa na ziemi, jedynie wyjątkowo wspina się na pnie drzew. Polując, zwierzę to porusza się stosunkowo powoli, jednak w poczuciu zagrożenia - szybko ucieka. Jaszczurka perłowa zaskoczona przez człowieka może nie podjąć ucieczki, lecz bronić się skacząc z otwartym pyskiem, usiłując gryźć i parskając. Jako kryjówki wykorzystuje wykopane przez siebie nory, zagłębienia w murach, stosy kamieni i wydrążone pniaki. Jest gatunkiem terytorialnym. Samce walczą ze sobą, kalecząc się czasami dotkliwie. Sen zimowy jaszczurki perłowej przypada zwykle na okres między październikiem a marcem.

Pożywienie: Zjada głównie owady (np. chrząszcze) ślimaki i pająki, rzadziej młode jaszczurki i fragmenty roślin.

Rozmnażanie: Dojrzałość płciową jaszczurki te osiągają w drugim lub trzecim roku po wykluciu (różnie w poszczególnych populacjach). Kojarzenie odbywa się między kwietniem a majem. Od końca maja do początku lipca samica składa jaja w liczbie 5 do 24 sztuk. Przy złożeniu mają one wymiary ok. 22 mm na 17 mm. Inkubacja jaj trwa 66 do 106 dni. Samica może składać jaja dwa razy w sezonie. Zakopuje je w ziemi, w norce o głębokości 7 - 9 cm. Strategie rozrodcze tej jaszczurki zależne są od klimatu panującego w danej części jej zasięgu geograficznego np. w północno-wschodniej Hiszpanii, gdzie klimat jest bardzo wilgotny i stabilny, samica składa więcej jaj, ale raz w roku, zaś w południowo-zachodniej części Hiszpanii gdzie panuje suchy, zmienny klimat, samica składa mniej jaj, ale więcej niż raz w ciągu roku i o większych wymiarach.

Podgatunki: W obrębie tego gatunku wyróżnia się podgatunek nominalny: Timon lepidus lepidus (zamieszkujący większa część zasięgu) i Timon lepidus nevadensis (występujący w południowej Hiszpanii).

Literatura:

- Castilla A.M., Bauwens D. (1992) - Habitat selection by the lizard Lacerta lepida in a Mediterranean oak forest. - J. Herpetol. 2 (1): 27-30.
- Castilla A.M., Bauwens D., Llorente G.A. (1991) - Diet composition of the lizard Lacerta lepida in central Spain.- J. Herpetol. 25(1): 30-36.
- Mateo J. A., Castanet J. (1994) - Reproductive strategies in three Spanish populations of the ocellated lizard, Lacerta lepida (Sauria: Lacertidae). - Acta Oecol. 15: 215 - 229.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005