Psammodromus hispanicus Fitzinger, 1826
rodzina: jaszczurki właściwe (Lacertidae)
Występowanie:
Jaszczurka ta zamieszkuje Płw. Iberyjski (z wyjątkiem jego północno - wschodniej części) i południowe wybrzeże Francji.
Cechy morfologiczne:
Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają długość do 15 cm. Grzbiet ciała ma zabarwienie szare, oliwkowe, szarobrązowe, miedziane do brązowożółtego. Na tym tle na grzbiecie znajdują się cztery białawe lub żółte wzdłużne pasy i po trzy podobne wzdłuż każdego boku. Mogą być one ciągłe lub poprzerywane. Między tymi liniami widoczne są mniej lub bardziej regularne rzędy czarnych plam. Dość często zdarzają się także całkowicie jednobarwne osobniki tego gatunku. Spód ciała jest białawy lub czerwonawy. Ciało tej jaszczurki jest bardzo smukłe, o silnie spłaszczonym grzbieto-brzusznie tułowiu. Głowa jest stosunkowo mała. Pysk jest krótki, dość tępo ścięty. Boki głowy są spadziste. Ogon jest 1,5 do 2 razy niż reszta ciała. Kołnierzyk jest słabo widoczny, złożony z 6 - 10 łusek. Łuski na grzbiecie są na wolnej krawędzi zakończone kilem. W jednym poprzecznym rzędzie na grzbiecie znajduje się po 30 - 42 łuski. Liczba wzdłużnych rzędów łusek na brzuchu wynosi 6, a poprzecznych rzędów: 24 - 31. Liczba otworów udowych wynosi od 9 - 15 z każdej strony. Samice mają proporcjonalnie dłuższy tułów i słabiej rozwinięte gruczoły udowe.
Preferowane siedliska:
Jaszczurka ta występuje zarówno na nizinach, jak i na wyżynach i w górach. Pionowy zasięg tego gatunku w południowej Francji dochodzi do 850 m, a na Półwyspie Iberyjskim do wysokości 1500 m n.p.m. Chętnie zamieszkuje obszary o piaszczystym podłożu, porośnięte niską, gęstą roślinnością: krzakami, turzycami (Carex sp.), goździkiem (Dianthus catalonicus) itp. Można spotkać ją na wydmach nadmorskich, wśród kamieni i luźnego piasku oraz w rzadkich lasach dębowych (z dębem ostrokrzewowym - Quercus ilex).
Tryb życia:
Jest gatunkiem lądowym. Z reguły jaszczurka ta wykazuje aktywność dzienną, unikając najgorętszych godzin dnia. Zaniepokojona, zakopuje się pośpiesznie w piasku. Uciekając, może przesuwać się pod powierzchnią luźnego podłoża. Sen zimowy tego gatunku przypada na okres od października do lutego - marca. W suche, upalne lata Psammodromus hispanicus zapada w sen letni. Osobniki tego gatunku porozumiewają się sygnałami głosowymi.
Pożywienie:
Zjada małe chrząszcze, owady dwuskrzydłe i ich larwy, pająki i mrówki.
Rozmnażanie:
Mało jest informacji na ten temat. Samica składa po 3 - 6 jaja dwa razy w roku, o wymiarach ok. 12 mm na 7 mm. Inkubacja jaj trwa ok. 48 dni. Młode wykluwają się na początku czerwca i w lipcu - sierpniu.
Podgatunki:
W obrębie tego taksonu wyróżniane są dwa podgatunki: nominalny (Psammodromus hispanicus hispanicus) oraz Psammodromus hispanicus edwardsianus.
© Copyrights by Joanna Mazgajska 2005