Występowanie: W Europie gatunek ten występuje na Płw. Iberyjskim (z wyjątkiem jego północno-zachodniej części) i na południu Francji. Poza Europą zamieszkuje Afrykę Północną.

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki Psammodromus algirus osiągają długość do 31 cm. Samce są zazwyczaj większe niż samice. Grzbiet ciała jest zabarwiony jasnobrązowo, miedzianobrązowo lub oliwkowo. Na tym tle biegną po bokach grzbietu jasne (białawe lub żółtawe), wzdłużne pasy (po jednym z każdej strony). Pośrodku grzbietu u samców może być widoczny czarny pas.
Po bokach ciała mogą występować u tego gatunku ciemnobrązowe pasy. Nad nasadami przednich kończyn (okolice łopatek) widoczne są czasami niebieskie lub turkusowe, okrągłe plamki w liczbie 1 - 3 z każdej strony ciała. Samce podczas okresu godowego mają pomarańczowo zabarwione boki głowy i okolice podgardla. Większe samce mają jaskrawiej zabarwioną głowę niż mniejsze. U niektórych egzemplarzy wzór na ciele jest prawie niewidoczny. Spód ciała jest biały, niekiedy z zielonym połyskiem. Dolna strona ogona i tylnych kończyn mogą być czerwone. W ubarwieniu tej jaszczurki brak jest czarnych okrągławych plam czy cętek. Głowa jest stosunkowo mała, słabo wyodrębniona z tułowia. Kark jest szerszy od głowy. Ogon jest bardzo długi: 2,6 do 3 razy dłuższy niż reszta tułowia (u świeżo wylęgłych jaszczurek jest krótszy). Brak jest kołnierzyka. Na jego miejscu widoczna jest jedynie poprzeczna bruzda gardzielowa. Łuski na grzbiecie są silnie wręgowane, dachówkowato zachodzące na siebie, niektóre zakończone kilem. W jednym poprzecznym rzędzie liczba łusek na grzbiecie wynosi 22 - 28 sztuk. Łuski na bokach ciała stopniowo, bez wyraźnej granicy przechodzą w łuski na brzuchu. Łuski na brzuchu są gładkie, ułożone w 10 wzdłużnych rzędach. Liczba otworów udowych wynosi po 13 - 21 z każdej strony. Łuski na ogonie są silnie wręgowane i ułożone w poprzecznych pierścieniach.

Preferowane siedliska: Pionowy zasięg tego gatunku, przedstawia się różnie w zależności od danego obszaru występowania. W południowej Francji jaszczurka ta zamieszkuje tylko niziny (od 0 do 30 m n.p.m.), ale w Hiszpanii (góry Sierra Nevada) i w Afryce (góry Atlas) także na obszarach leżących do 2400 m n.p.m. Na Półwyspie Iberyjskim jaszczurka ta występuje zarówno na wybrzeżach, wśród piaszczystych wydm skąpo porośniętych roślinnością, jak w nizinnych i górskich lasach. Często występuje w lasach z dębem (Quercus ilex) z niezbyt bujnym poszyciem. Młodociane osobniki tego gatunku zamieszkują przeważnie otwarte obszary, porośnięte niską, gęstą roślinnością, natomiast dorosłe jaszczurki - tereny porośnięte drzewami i niską, skąpą roślinnością.

Tryb życia: Jest gatunkiem lądowym, wykazującym aktywność dzienną. Prowadzi głównie naziemny tryb życia, chociaż zręcznie i chętnie wspina się na gałęzie. Wykazuje przywiązanie do raz obranej kryjówki, do której częstokroć powraca ze znacznych odległości. Przeważnie stanowi ją kupka opadłych liści leżąca pod niskimi krzakami. Szczególnie chętnie opuszcza kryjówkę wczesnym rankiem i po południu. W czasie najgorętszych okresów lata prawdopodobnie zapada w sen letni. Sen zimowy tego gatunku przypada na okres od października - listopada do lutego - marca. U jaszczurki tej zaobserwowano ciekawe zachowanie, polegające na cierpliwym i skrupulatnym oczyszczaniu łusek z ziaren piasku na całym ciele (także na kończynach i ogonie), poprzez szybkie, wielokrotne chwytanie łusek pyskiem i językiem. Gatunek ten wykazuje terytorializm (szczególnie samce w okresie godowym). Jaszczurki te komunikują się za pomocą wydawanych przez siebie dźwięków (podczas zachowań terytorialnych, kojarzenia i w razie niebezpieczeństwa). Wykazano, iż samce intensywniej ubarwione i większe są bardziej aktywne, co skutkuje większym sukcesem rozrodczym, ale też większą śmertelnością w porównaniu ze skromniej ubarwionymi samcami.

Pożywienie: Zjada owady prostoskrzydłe, ważki, małe motyle, muchy i ich larwy, małe jaszczurki i dżdżownice. Sporadycznie u tego gatunku obserwowany jest kanibalizm.

Rozmnażanie: Jedyne dane na ten temat pochodzą z Afryki. Kojarzenie tej jaszczurki odbywa się tam po zakończeniu snu zimowego. Od zapłodnienia do złożenia jaj upływa 15 - 20 dni. Jaja składane są w maju. Samica składa jaja raz lub dwa razy w roku, jednorazowo po 8 - 11 sztuk. Zakopuje je w piasku. Są one okrągławe, stosunkowo małe. Młode jaszczurki wykluwają się od czerwca.

Podgatunki: brak.

Literatura:

- Martin J., Lopez P. (1995) - Influence of habitat structure on the ascape tactics of the lizard Psammodromus algirus. - Can. J. Zool. 73: 129 - 132 pp
- Diaz J.A - (1993) Breeding coloration, mating opportunities, activity, and survival in the lacertid lizard Psammodromus algirus - Can. J. Zool., 71: 1104 - 1110.
- Martin J. Lopez P.(2002) - The effect of Mediterranean dehasa management on lizard distribution and conservation. - Biological Conservation 108: 213 - 219.
- Carrascal L.M., Diaz J.A., Cano C. (1990) Habitat selection in Psammodromus algirus (Linnaeus, 1758) (Sauria: Lacertidae): age related differences. - Acta Zool. Cracov., 33: 3 - 10.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005