Podarcis peloponnesiaca (Bibron & Bory, 1833)
rodzina: jaszczurki właściwe (Lacertidae)
Występowanie:
Gatunek ten występuje jedynie na Peloponezie.
Cechy morfologiczne:
Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają długość do 25 cm. Zabarwienie i wzór na ciele tej jaszczurki są bardzo zmienne. Grzbiet ma kolor jasno- lub ciemno-oliwkowobrązowy. Na bokach ciała przeważają barwy brązowe lub zielone. Grzbiet i boki ciała pokryte są licznymi, ciemnymi i jasnymi, szerszymi i węższymi, wzdłużnymi pasami. Pasy te mogą być pokryte jasnymi lub ciemnymi cętkami, które (zwłaszcza u samców) mogą łączyć się tworząc marmurkowy wzór. U samców, u nasad przednich kończyn (lub również wzdłuż boków ciała aż do nasad tylnych kończyn) występują często liczne jasnoniebieskie plamy. Grzbiet głowy u
Podarcis peloponnesiaca jest przeważnie gładki, rzadziej pokryty drobnymi cętkami. Górne powierzchnie kończyn są oliwkowobrązowe lub brązowe, często pokryte jaśniejszymi (brązowymi, zielonkawymi lub niebieskawymi), okrągławymi plamkami, wyraźniejszymi na tylnych kończynach. Grzbiet ogona jest brązowy lub oliwkowoszary, pokryty w przednim odcinku rzędami ciemnych plamek. Spód ciała samca jest jednobarwny: białożółty, pomarańczowy lub czerwony, zaś spód ciała samicy jest przeważnie białawy lub perłowoszary, a zewnętrzne łuski brzuszne są zabarwione bladoniebiesko. Młode osobniki mają zabarwienie podobne do zabarwienia u samic. Ciało tej jaszczurki jest krępe. Głowa jest wysoka, krótka, słabo wyodrębniona z tułowia. Pysk jest dość tępo zaokrąglony. Kołnierzyk ma równe krawędzie i składa się z 8 - 14 łusek. Łuski na grzbiecie są gładkie lub słabo wręgowane. Mogą być zakończone kilem. Liczba łusek w jednym poziomym rzędzie na grzbiecie wynosi 48 - 66 sztuk. Liczba wzdłużnych rzędów łusek na brzuchu wynosi 6, a poprzecznych: 27- 30. Łuski na grzbiecie ogona są wyraźnie wręgowane, a na spodzie - gładkie. Liczba otworów udowych wynosi 18 - 28 z każdej strony. Na górnych powierzchniach przednich kończyn widoczne są pojedyncze rzędy wyraźnie większych od innych łusek. Samce są masywniejsze od samic i mają lepiej rozwinięte otwory udowe.
Preferowane siedliska:
Podarcis peloponnesiaca występuje na obszarach położonych na wysokości od 0 do 1600 m n.p.m. Jaszczurka ta zamieszkuje obszary skaliste, lub kamieniste. Spotykana jest wśród gęstej roślinności, w pobliżu osiedli ludzkich, w okolicach murów, na poboczach dróg, na brzegach strumieni, wśród ruin budynków, wśród drzew oliwnych i krzewów opuncji. Raczej unika otwartych terenów. W górach często zamieszkuje lasy iglaste.
Tryb życia:
Jest gatunkiem lądowym. Wykazuje aktywność dzienną. Jest jaszczurką bardzo zręcznie i szybko poruszającą się. Może przebiec szybko duży dystans. Bez trudu skacze z jednej skały na drugą na odległość 1,5 m. Nie jest bardzo płochliwa. Złapana przez człowieka broni się mocno gryząc. Zaniepokojona ukrywa się między szczelinami skalnymi i w gęstej roślinności, rzadziej może także nurkować do wody. Samce podczas okresu godowego walczą ze sobą o samice.
Pożywienie:
Zjada owady (m.in. owady prostoskrzydłe, muchy, mrówki), pająki i dżdżownice.
Rozmnażanie:
Jest mało poznane. W górach kojarzenie następuje w maju. Jaja składane są w górach raz do roku, a na nizinach - dwa razy. Samica składa jaja od końca czerwca do końca sierpnia, w liczbie od 3 do 4 sztuk. Jaja mają wymiary 13,5 - 16,7 mm na 8,3 - 9,4 mm. Młode jaszczurki wykluwają się od lipca. Mają wtedy długość ok. 8 - 9 cm.
Podgatunki:
W obrębie tego taksonu wyróżnia się trzy podgatunki: Podarcis peloponnesiaca peloponnesiaca (południowa część Peloponezu), Podarcis peloponnesiaca lais (północna część Peloponezu), Podarcis peloponnesiaca thais (północno-wschodni Peloponez).
© Copyrights by Joanna Mazgajska 2005