Podarcis melisellensis (Braun, 1877)
rodzina: jaszczurki właściwe (Lacertidae)
Występowanie:
Gatunek ten zamieszkuje wschodnie wybrzeże Adriatyku (północne Włochy, Chorwację, Hercegowinę, Czarnogórę, Albanię) oraz wiele wysp Morza Adriatyckiego.
Cechy morfologiczne:
Dojrzałe płciowo osobniki Podarcis melisellensis osiągają długość do 22 cm. Grzbiet ciała tej jaszczurki może mieć różne zabarwienie i wzór. Tło grzbietu jest przeważnie jasnobrązowe lub zielone. Grzbiet jest jednobarwny, lub ozdobiony jasnymi, wzdłużnymi liniami i/lub wzdłużnymi rzędami drobnych czerniawych, niezbyt regularnych plam. Tło boków ciała jest brązowe, gładkie lub pokryte wzorem. Na tym tle mogą być widoczne wzdłużne rzędy ciemnych plamek, które czasami łączą się tworząc marmurkowy wzór. Grzbiet głowy i ogona jest przeważnie jednobarwny, brązowy. Brzuch jest biały, pomarańczowy lub czerwony, bez plam. Czasami zewnętrzne krawędzie łusek brzusznych i okolice szyi mogą być pokryte nielicznymi, ciemnymi cętkami.
Ciało Podarcis melisellensis
jest krępe, o krótkiej, wysokiej głowie. Niezregenerowany ogon stanowi nieco mniej niż 2/3 długości całego ciała. Łuski na grzbiecie są małe, przeważnie lekko wręgowane. Liczba łusek w poprzecznym rzędzie na grzbiecie jest zmienna: u samców wynosi ona od 49 do 62, u samic od 45 do 58. Łuski na brzuchu są prostokątne. Liczba wzdłużnych rzędów łusek brzusznych wynosi 6, a poprzecznych - 23 do 29 (u samców) lub 25 do 32 (u samic). Kołnierzyk składa się z 7 - 12 łusek. Na spodniej powierzchni ud widoczne są otwory udowe w liczbie od 17 do 28 z każdej strony.
Preferowane siedliska:
Jest gatunkiem nizinnym, wyżynnym i górskim. We Włoszech (północna część zasięgu geograficznego tego gatunku) występuje do wysokości 450 m n.p.m., a w Jugosławii (w południowej części zasięgu) do 1370 (Masyw Biokovo) m n.p.m. Zamieszkuje obszary o skalistym lub kamienistym podłożu, zarówno gęsto jak i skąpo porośnięte roślinnością. Często występuje w pobliżu suchych murów, jednak unika bezpośredniej bliskości zamieszkałych ludzkich zabudowań. Preferuje tereny o dużej liczbie kryjówek: szczelin skalnych i stosów kamieni.
Tryb życia:
Jest gatunkiem lądowym. Wykazuje aktywność dzienną, z tym, że w czasie najgorętszych miesięcy opuszcza kryjówkę wczesnym rankiem i późnym popołudniem. Jaszczurka ta może, ale nie musi zapadać w sen zimowy. Samce tego gatunku podczas rozrodu wykazują terytorializm, tocząc między sobą walki o swoje rewiry.
Pożywienie:
Żywi się głównie owadami i pajęczakami, ale niektóre wyspowe podgatunki mogą także zjadać części roślin.
Rozmnażanie:
Na ten temat mało jest informacji. Kojarzenie u tego gatunku zaczyna się w maju. Następnie samica składa od 4 - 5 jaj (w jednym złożeniu), które zakopywane są w luźnym podłożu. Jaja składane mogą być kilka razy przez całe lato (do końca września). Świeżo wyklute jaszczurki mają ok. 5 - 6 cm długości. Znane są naturalne krzyżówki tego gatunku z Podarcis muralis i Podarcis sicula.
Podgatunki:
W obrębie tego taksonu znanych jest 20 podgatunków.
© Copyrights by Joanna Mazgajska 2005