Podarcis hispanica (Steindachner, 1870)

rodzina: jaszczurki właściwe (Lacertidae)

Występowanie: W Europie jaszczurka ta występuje na Płw. Iberyjskim (z wyjątkiem jego północno-wschodniej części) i na niewielkim obszarze na południu Francji. Poza Europą zamieszkuje Maroko, Algierię i Tunezję.

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają długość do 18,9 cm. Samce są większe od samic. Kolory ciała i rysunek mogą być bardzo zmienne. Grzbiet ciała ma zabarwienie brązowe lub czarne. Na tym tle widoczne są jasne (białawe lub brązowawe) wzdłużne linie lub plamki. Grzbiet i boki głowy często pokryte są czerniawymi plamami. Grzbiet ogona dorosłych osobników jest brązowy, pokryty jasnymi i ciemnymi cętkami, a u młodych często jest turkusowo zabarwiony. Egzemplarze tego gatunku o jednobarwnym, pozbawionym wzoru ciele spotykane są bardzo rzadko. W rysunku ciała samic i młodocianych osobników przeważają wzdłużne linie, a samców - rzędy plam i cętek. Spód ciała jest białawy, żółtawy lub czerwony. Na podgardlu mogą występować drobne ciemne kropki. Ciało Podarcis hispanica jest dość smukłe. Głowa jest wyraźnie wydłużona, o spłaszczonej powierzchni czaszkowej i długim ostro zakończonym pysku. Długość ogona jest nieco mniejsza od 2/3 długości całego ciała. Grzbiet pokryty jest drobnymi, ziarnistymi, gładkimi lub lekko wręgowanymi łuskami. Ułożone są one w poziomych rzędach po 40 - 66 sztuk w każdym. W skład kołnierzyka wchodzi 8 - 14 łusek. Liczba otworów udowych wynosi po 14 - 22 z każdej strony. U samców są one większe niż u samic.

Preferowane siedliska: Jest gatunkiem nizinnym, wyżynnym i górskim. Pionowy zasięg tej jaszczurki sięga 1800 m n.p.m. Występuje ona w różnych siedliskach. Można ją spotkać wśród skał, na stromych zboczach gór, wśród drzew, na murach, wśród kamieni, gęstej roślinności i na obrzeżach lasów. W Katalonii zamieszkuje okolice wybrzeży morskich. Chętnie przebywa w pobliżu ludzkich zabudowań i w ruinach opuszczonych domów.

Tryb życia: Jest gatunkiem lądowym. Zimą często nie zapada w regularny sen zimowy, np. okolicach Salamanki jest aktywny cały rok.

Pożywienie: Zjada owady i pajęczaki.

Rozmnażanie: Kojarzenie u tego gatunku zachodzi od końca lutego do początku kwietnia. Jaja składane są od pierwszych dni marca. Jednorazowo samica składa od 1- 4 sztuk jaj o wymiarach ok. 12 mm na 6 mm. Inkubacja jaj trwa ok. 63 dni. Samica może składać jaja więcej niż raz w roku. Młode po wykluciu mają ok. 5 cm długości.

Podgatunki: brak. W obrębie tego gatunku oprócz podgatunku nominalnego (Podarcis hispanica hispanica)do niedawna wyróżniano podgatunki: Podarcis hispanica atrata i Podarcis hispanica vaucheri (Afryka), uznane w ostatnich latach za osobne gatunki.

Literatura:

- Harris D.J., Sa-Sousa P.(2002) - Molecular Phylogenetics of Iberian Wall Lizards (Podarcis): Is Podarcis hispanica a Species Complex? - Molecular Phylogenetics and Evolution Vol 23 (1): 75-81.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005

Powrót do spisu treści