Podarcis filfolensis (Bedriaga, 1876)
rodzina: jaszczurki właściwe (Lacertidae)
Występowanie:
Gatunek ten zamieszkuje kilka wysp Morza Śródziemnego: Maltę, Kemmunę, Filflę, Linosę, Lampedusę i wyspę Pantelleria.
Cechy morfologiczne:
Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają długość do 26 cm. Samice są mniejsze od samców, nie przekraczając 23 cm długości. Ubarwienie tej jaszczurki jest bardzo zmienne. Grzbiet ciała ma kolor szary, brązowy, żółtozielony lub zielony. Na tym tle wzdłuż linii kręgosłupa często widoczny jest rząd małych, czarnych plam, łączących się czasami w wzdłużny pas. Na bokach ciała, a rzadziej na całym grzbiecie ciała występują gęste, czarne cętki. Z tyłu grzbietu mogą być widoczne czarne, poprzeczne, faliste prążki. Spotykane są także prawie całkowicie czarne (pokryte nielicznymi jasnymi cętkami), okazy tego gatunku. Po bokach ciała Podarcis filfolensis mogą występować niebieskie plamy. Jaszczurki te mogą być także pokryte siatkowatym, brązowawym wzorem. Głowa jest z reguły zabarwiona tak, jak barwa podstawowa grzbietu. Na tym tle mogą występować mniej lub bardziej liczne ciemne plamki, a u ciemnych osobników głowa może być całkiem czarna. Nierzadko zdarzają się osobniki jednobarwne. Górne powierzchnie kończyn i ogona mogą być ciemno cętkowane. Ogon może być ciemno prążkowany. Spód ciała jest biały, żółty, pomarańczowy lub czerwony, gładki lub cętkowany. Zewnętrzne krawędzie łusek brzusznych mogą być niebiesko zabarwione. Ciało tej jaszczurki jest smukłe. Korpus jest silnie spłaszczony. Głowa jest wysoka, o silnie powierzchni spłaszczonej czaszkowej. Szyja jest bardzo masywna. U samic może być szersza od głowy. Niezregenerowany (oryginalny) ogon jest o nasady szeroki, a na końcu bardzo cienki. Zregenerowany ogona jest z reguły grubszy. Nasada ogona u samic jest węższa niż u samców. Bruzda gardzielowa u tego gatunku jest wyraźnie widoczna. Łuski na grzbiecie są ziarniste, małe i gładkie, sześciokątne. W jednym poprzecznym rzędzie jest ich 61 - 85. Łuski brzuszne są cztery razy dłuższe niż łuski grzbietowe. Łuski brzuszne ułożone są w sześciu wzdłużnych i 24 - 30 poprzecznych rzędach. Kołnierzyk składa się z 7 - 13 łusek. Liczba otworów udowych wynosi 18 - 31 z każdej strony. Łuski na ogonie są tępo zakończone, wręgowane, w każdym rzędzie podobnej wielkości.
Preferowane siedliska:
Gatunek ten spotykany jest w różnych siedliskach, głównie dość suchych. Jaszczurkę tę można spotkać w ogrodach, na murach, w stosach kamieni, na poboczach dróg i na skalistych, górskich zboczach.
Tryb życia:
Jest bardzo słabo poznany. Podarcis filfolensis nie zapada w regularny sen zimowy. Jeśli hibernacja występuje, zachodzi między grudniem a połową lutego. Jaszczurka ta jest bardzo płochliwa i szybko się porusza.
Pożywienie:
Zjada głównie owady.
Rozmnażanie:
Samica składa jaja między połową maja a połową czerwca. Młode wykluwają się w końcu czerwca - końcu lipca.
Podgatunki:
W obrębie tego gatunku wyróżnia się pięć podgatunków: formę nominalną - Podarcis filfolensis filfolensis (wyspa Filfla), Podarcis filfolensis genralensis (wyspa Fungus), Podarcis filfolensis kieselbachi (wyspa San Paul), Podarcis filfolensis laurentiimuelleri (wyspy: Linosa i Lampione), Podarcis filfolensis maltensis (wyspy: Malta, Gozo i Kemuna).
© Copyrights by Joanna Mazgajska 2005