Podarcis bocagei (Seoane, 1884)

rodzina: jaszczurki właściwe (Lacertidae)

Występowanie: Gatunek ten zamieszkuje Półwysep Iberyjski, głównie zaś jego północno-zachodnią część.

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki Podarcis bocagei osiągają długość do 18,7 cm. Wzór i ubarwienie u tego gatunku są bardzo zmienne. Grzbiet ciała jest brązowy lub zielony. Boki ciała są brązowe. Brązowe są też górne powierzchnie kończyn i grzbiet głowy. Grzbiet ogona może być brązowy, brązowozielony lub czarny. U osobników z północnej Hiszpanii i gór Kantabryjskich, na intensywnie zielonym grzbiecie widoczne są gęsto rozmieszczone, czarne cętki. Po bokach grzbietu Podarcis bocagei biegną przeważnie jasne, wzdłużne pasy (po jednym z każdej strony). Wzdłuż grzbietu może być widoczny brązowy pas. Spotykane są też okazy z wzdłużnymi zielonymi pasami o nieregularnych brzegach i z licznymi kremowymi cętkami po bokach ciała. Głowa jest często ciemno cętkowana, a grzbiet ogona jasno i /lub ciemno cętkowany. Spód ciała jest kremowy lub żółty, często czarno cętkowany (na całej powierzchni, tylko na podgardlu lub na zewnętrznych krawędziach łusek). Brak jest charakterystycznych cech kolorystycznych, odróżniających obie płcie. U samca w ubarwieniu często więcej jest koloru zielonego, a w rysunku więcej jest cętek niż u bardziej "pasiastej" samicy. Grzbiet ciała młodych osobników jest brązowo zabarwiony z białawymi, wzdłużnymi, niewyraźnymi liniami po bokach ciała. Cętki bo bokach brzucha (jeśli występują) są szare, a nie brązowe jak u dorosłych osobników. Ciało tej jaszczurki jest dość krępe. Głowa jest wydłużona, o wyraźnie wypukłej czaszkowej powierzchni głowy między oczami. Długość niezregenerowanego ogona stanowi nieco mniej niż 2/3 długości całego ciała. Kołnierzyk złożony jest z 7 - 12 łusek. Łuski na grzbiecie są ziarniste, ułożone po 48 - 72 sztuk w jednym poprzecznym rzędzie. Liczba poprzecznych rzędów łusek brzusznych wynosi 22 - 32, a wzdłużnych - 6. Na każdej tylnej kończynie widoczne jest po 14 - 22 otworów udowych.

Preferowane siedliska: Jaszczurka ta występuje zarówno na nizinach, wyżynach, jak i w górach (do 1500 m n.p.m.). Zamieszkuje różne siedliska, szczególnie chętnie zaś skaliste wybrzeża morskie. Często występuje także w pobliżu zabudowań ludzkich i na obrzeżach lasów (głównie dębowych).

Tryb życia: Jest gatunkiem naziemnym. Wykazuje aktywność dzienną. Sen zimowy Podarcis bocagei przypada na okres od listopada - do marca. Jaszczurki tego gatunku hibernują (pojedynczo lub po 2-3 sztuki) w kryjówkach pod korzeniami drzew, w stosach kamieni oraz w norach ziemnych wykopanych przez siebie lub przez inne zwierzęta. Pożywienie: Zjada owady i pajęczaki.

Rozmnażanie: Kojarzenie tego gatunku przypada na marzec i kwiecień. W maju i czerwcu samica składa 1 - 5 jaj, o wymiarach ok. 10,6 mm na 6,6 mm.

Podgatunki: Do niedawna wyróżniano trzy podgatunki: Podarcis bocagei bocagei (północno - zachodnia Hiszpania, północna i zachodnia część Portugalii), Podarcis bocagei carbonelli (zachodnia część centralnej Hiszpanii i wschodnia część środkowej Portugalii) Podarcis bocagei berlengensis (od wyspy Berlenga do Lizbony na kontynencie). Obecnie Padarcis carbonelli uznano za oddzielny gatunek.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005

Powrót do spisu treści