.

Występowanie: Gatunek ten zamieszkuje południowo-wschodnią część Płw. Apenińskiego, południową część Płw. Bałkańskiego, wiele wysp Morza Egejskiego (w tym Kretę), zachodnie wybrzeże Morza Czarnego (od cieśniny Bosfor do okolic Warny) i Płw. Krymski. Poza Europą występuje w Anatolii (w Turcji), Syrii, Libanie, Izraelu. Spotykany jest także na Cyprze.

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają długość do 13,5 cm, przeważnie jednak są mniejsze. Grzbiet u tego gatunku ma zabarwienie żółte, pomarańczowe, czerwonawe, ciemnobrązowe i czarnoszare. W nocy jest ono jaśniejsze niż w dzień. Poszczególne osobniki mogą zmieniać zabarwienie ciała. Na tle grzbietu występuje na tułowiu 6 - 7 ciemnych pręg (w kształcie łukowato wygiętej litery "v"). Podobne pręgi występują na górnych powierzchniach kończyn, na szyi i na ogonie. Wzdłuż boków głowy od końca pyska do otworów usznych biegną ciemne pasy. Brzuch jest białoszary, jasnożółty do pomarańczowego. Na wewnętrznych stronach ud mogą występować ciemne cętki. Głowa jest szeroka i płaska, wyraźnie wyodrębniona z tułowia. Ciało i kończyny są smukłe. Gekon ten pokrojem ciała przypomina typową jaszczurkę. Wszystkie palce są smukłe, bez przylg, zakończone pazurkami, specyficznie powyginane (zwłaszcza u tylnych kończyn). Ogon stanowi ok. 110 - 140 % długości reszty ciała. Skóra na grzbiecie tych jaszczurek pokryta jest bardzo małymi, ziarnistymi łuskami, między którymi ciągną się podłużne rzędy (w liczbie 8 - 14) dużych, czasami żeberkowanych tarczek. Taczki te znajdują się także między ziarnistymi łuskami na głowie, na grzbietowych powierzchniach kończyn i na segmentowanym ogonie (po 4 - 6 tarczek na pierścień). Na zregenerowanym ogonie te tarczki nie występują; pokryty jest on jedynie drobnymi, ziarnistymi łuskami. Łuski na brzuchu są bardzo drobne, ułożone w 20 - 40 podłużnych rzędach. Samce są nieco mniejsze od samic. Ponadto dojrzałe płciowo samce posiadają aktywne gruczoły przedanalne w liczbie od 2 do 9 (z wyjątkiem populacji z północnych Sporad, Krety i Syros, u których gruczoły te w ogóle nie występują). U samicy gruczoły przedanalne są słabiej rozwinięte. Młode osobniki tego gatunku różnią się od dorosłych jedynie wielkością i brakiem gruczołów przedanalnych.

Preferowane siedliska: Występuje zarówno na nizinach, wyżynach, jak i w górach. Pionowy zasięg tego gatunku jest uwarunkowany klimatem panującym na danym terenie: na północnych krańcach zasięgu występuje na obszarach leżących do wysokości 200 m n.p.m., na greckich wyspach: między 200 a 400 m n.p.m., zaś w górach na południu zasięgu - do wysokości 1400 m n.p.m. Gekon Kotschy'ego zamieszkuje zarówno zamieszkałe, jak i opuszczone zabudowania ludzkie. Występuje także w siedliskach ekstremalnie suchych, kamiennych i skalistych. Spotykany jest np. w zaroślach kaktusów. Zasiedla też tereny uprawne.

Tryb życia: Gekon ten prowadzi ściśle lądowy i dzienny tryb życia. Szczyt aktywności przypada na godziny popołudniowe i wieczorne. Na wiosnę (w marcu) jest aktywny od temperatury 15 °C, lecz jedynie w słoneczne dni. Osobniki tego gatunku mogą żyć co najmniej 9 lat. Zwierzęta te wykazują terytorializm. Komunikują się zmieniając zabarwienie ciała i wydając specyficzne głosy: np. w niebezpieczeństwie dźwięki przypominające ostry świergot, samce zaś podczas walk godowych emitują głosy brzmiące jak ostre "tik - tik". Często obserwuje się dwa osobniki stojące naprzeciwko siebie, wydające przenikliwe dźwięki i ruszające końcami ogonów w górę i w dół. Często potem zwierzęta zderzają się ze sobą, lecz rzadko się gryzą.

Pożywienie: Zjada pająki, larwy chrząszczy, oraz owady: dwuskrzydłe, błonkoskrzydłe i prostoskrzydłe.

Rozmnażanie: Kojarzenie się par i składanie jaj zachodzi u tego gatunku w różnych terminach, w zależności od lokalnych warunków klimatycznych (zazwyczaj od czerwca do pełni lata). Samica składa dwa (rzadziej jedno) białe jaja o wymiarach 8 - 11 mm na 7 - 9 mm. Umieszcza je pod kamieniami lub w szczelinach skalnych. Inkubacja jaj trwa ok. 78 - 83 dni. Młode wykluwają się przeważnie w październiku, a w niekorzystnych warunkach dopiero wiosną następnego roku.

Podgatunki: Ze względu na izolację przestrzenną wielu populacji tego gatunku (gekon ten zamieszkuje wiele wysp) w obrębie tego taksonu wyróżnia się aż ok. 17 podgatunków.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005