Lacerta praticola (Eversmann, 1834)
rodzina: jaszczurki właściwe (Lacertidae)
Występowanie:
W Europie gatunek ten występuje w Serbii i Vojwodinie, Bułgarii, Rumunii i w europejskiej części Turcji. Poza Europą jaszczurka ta występuje na Kaukazie i w północno-zachodniej części Iranu.
Cechy morfologiczne:
Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają długość do 16 cm, przeważnie są jednak mniejsze. Grzbiet ciała ma zabarwienie oliwkowe do popielatoszarego. Wzdłuż grzbietu biegnie pas w kolorze brązowym, często obrzeżony ciemnymi plamkami. Po bokach ciała biegną ciemne pasy w kolorze żółtym, oliwkowobrązowym lub ceglastoczerwonym, sięgające do ok. 1/3 długości ogona. Wierzch głowy jest przeważnie zabarwiony czerwonobrązowo. Spód ciała jest gładki (bezplamisty). U samców jest jasnozielony a u samic siarkowożółty lub białożółtawy. Podgardle jest często białawe, bez plam. Jaszczurka ta ma wysmukły tułów. Głowa tego gatunku jest mała, dość krótka, trójkątna, dobrze wyodrębniona z tułowia. Kończyny są dość krótkie. Ogon jest 1,5 raza dłuższy od reszty ciała. Łuski na grzbiecie są ułożone po 29 - 49 sztuk w każdym poprzecznym rzędzie. Liczba poprzecznych rzędów łusek brzusznych wynosi 24 - 28. Liczba otworów udowych wynosi po 11 - 13 z każdej strony. Gatunek ten jest bardzo podobny do Lacerta vivipara, od której różni się między innymi większą, pojedynczą, półkolistą łuską w okolicy odbytu (tzw. tarczką analną), otoczoną drobnymi łuskami.
Preferowane siedliska:
W Europie jaszczurka ta zamieszkuje niziny i wyżyny (rzadko powyżej 600 m n.p.m.), ale w Azji (północno-wschodni Iran) obszary leżące na wysokości 1300 - 1400 m n.p.m. Gatunek ten związany jest głównie z lasami dębowymi rosnącymi w dość łagodnym klimacie (w Rumunii, Bułgarii i w dawnej Jugosławii). Na Kaukazie można go znaleźć w lasach liściastych (również bardzo gęstych) i na ich obrzeżach. Często zamieszkuje brzegi strumieni przepływających przez leśne polany. Lacerta praticola spotykana jest także na półpustyniach i na wybrzeżu morskim (Morza Czarnego).
Tryb życia:
Jest gatunkiem lądowym. Wykazuje aktywność dzienną. Porusza się niezbyt szybko. Dobrze wspina się po pionowych powierzchniach. W zagrożeniu raczej nie stara się gryźć. Sen zimowy tej jaszczurki przypada na okres od października do marca - kwietnia. Jako kryjówki często wykorzystuje wykopane przez siebie w luźnej glebie nory o dwóch wejściach.
Pożywienie:
Brak informacji z naturalnego środowiska. W niewoli zjada muchy, małe pająki, świerszcze, cykady.
Rozmnażanie:
Kojarzenie przypada na okres od drugiej połowy maja do początku lipca. Samica składa jaja od lipca. Jednorazowo samica składa od 4 do 6 jaj, których inkubacja trwa 45 - 50 dni. Młode po wylęgu mają ok. 28 - 31 mm długości.
Podgatunki:
Systematyka tego gatunku nie jest do końca jasna. Oprócz podgatunku nominalnego część badaczy wyróżnia podgatunki: Lacerta praticola hungarica i Lacerta praticola pontica.
© Copyrights by Joanna Mazgajska 2005