Występowanie: Jaszczurka ta zamieszkuje kilka odizolowanych od siebie obszarów w północno - zachodniej, środkowej i wschodniej części Płw. Iberyjskiego.

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku przeważnie osiągają długość do 21 cm.Długość tułowia (od końca pyska do odbytu ) dojrzałych płciowo osobników Iberolacerta monticola cyreni wynosi 6,5 - 9 cm. Ubarwienie tej jaszczurki jest różne u poszczególnych podgatunków. Wzór na ciele składa się z przeważnie z wzdłużnych pasów i/lub ciemnych cętek tworzących marmurkowy wzór. Ogon u dorosłych osobników jest brązowawy, upstrzony jasnymi i ciemnymi cętkami. U podgatunku nominalnego grzbiet ciała jest zielony, żółtozielony lub brązowy (u samic), cętkowany. Spód ciała jest zielony lub żółtozielony, ciemno cętkowany. U podgatunku Iberolacerta monticola cyreni grzbiet ciała jest niebieskozielony, miedzianobrązowy lub oliwkowy. Wzdłuż kręgosłupa biegną dwa rzędy ciemnych plam, które u samca mogą mieć kształt poprzecznie rozszerzonych prążków. Boki brzucha są niebieskozielone. Na nich widoczne są pojedyncze, wzdłużne, szerokie pasy. Spód ciała jest jasno szarozielony lub jasno turkusowy. U podgatunku Iberolacerta monticola bonnali grzbiet jest szarooliwkowy (nigdy zielony) z niewyraźnym rysunkiem. Spód ciała jest biały lub zielonobiały. U podgatunku Iberolacerta monticola cantabrica samiec ma zazwyczaj grzbiet zielony, a samica szary. Po bokach, u nasad przednich kończyn mogą być widoczne niebieskie lub turkusowe plamki. Spód ciała jest żółtozielony. Grzbiet ogona u młodych osobników Iberolacerta monticola jest przeważnie turkusowy.
Ciało tej jaszczurki jest masywne, o dużej przypłaszczonej głowie. Ogon stanowi często więcej niż 2/3 długości całego ciała. Kołnierzyk składa się z 5 - 13 łusek. Łuski na grzbiecie są nieco większe niż te po bokach ciała. Łuski na grzbiecie ciała mogą być wręgowane lub gładkie. Ich liczba w jednym porzecznym rzędzie wynosi 40 - 62 sztuk. Liczba poprzecznych rzędów łusek brzusznych wynosi 23 - 29 (u samców) lub 26 - 33 (u samic). Liczba otworów udowych wynosi u tego gatunku po 11 - 21 z każdej strony. Łuski na ogonie ułożone są na przemian w węższych i szerszych pierścieniach.

Preferowane siedliska: Jest gatunkiem górskim. Wyjątkowo w La Coruna i Lugo występuje na wysokości 0 m n.p.m. Przeważnie jednak zamieszkuje obszary położone między 1200 m a 2700 m n.p.m.(Iberolacerta monticola cyreni między 1700 a 2350 m n.p.m.) Występuje na kamienistych zboczach i w górskich lasach (zarówno liściastych jak i iglastych). Często przebywa w pobliżu zbiorników wodnych (np. strumieni górskich). podgatunek z Sierra Guadarrama preferuje rumowiska skalne i zarośla Cytisus oromediterraneus, unikając zarośli Juniperus communis i otwartych ląk z Festuca sp.

Tryb życia: Jest gatunkiem lądowym głównie naziemnym. Wykazuje aktywność dzienną. Sen zimowy przypada na okres od października do marca lub początku kwietnia. U podgatunku Iberolacerta monticola cyreni między październikiem a majem. Samce tego gatunku wykazują terytorializm.

Pożywienie: Zjada głównie owady: chrząszcze, muchówki, pluskwiaki równoskrzydłe i mrówki oraz pająki.

Rozmnażanie: Kojarzenie tego gatunku zachodzi w marcu lub kwietniu. U jaszczurek z Sierra Guadarrama od maja do czerwca. Jaszczurki zamieszkujące Pireneje składają jaja od połowy lipca do końca sierpnia. Podgatunek Iberolacerta monticola cyrenii w lipcu. W temperaturze 19 - 25 st. C, młode wykluwają się po ok. 59 dniach. W jednym złożeniu samica składa 2 - 9 (przeważnie 5 - 8) sztuk jaj. Młode samice składają tylko 2 jaja. Jaja mają wymiary 11,5 - 16 mm na 6 - 8,8 mm (średnio 13,7mm długości na 7,4 mm szerokości). Młode jaszczurki wylęgają się przeważnie w sierpniu lub wrześniu. Mają wtedy ok. 5 cm długości.

Podgatunki: W obrębie tego taksonu wyróżnia się cztery podgatunki: Iberolacerta monticola monticola, Iberolacerta monticola cyreni (Sierra Guadarrama w centralnej Hiszpanii) , Iberolacerta monticola bonnali i Iberolacerta monticola cantabrica.
Literatura: Jose M., Salvador A. (1995) - Microhabitat selection by the Iberian Rock Lizard Lacerta monticola: Effects on density and spatial distribution of individuals. - Biological Conservation 79: 303 - 307 pp

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005