Występowanie: Gatunek ten zamieszkuje południową i południowo-wschodnią części Płw. Iberyjskiego, wybrzeże południowej Francji, Baleary i wiele mniejszych wysp Morza Śródziemnego i Adriatyku oraz Korsykę, Sycylię, Sardynię, Wyspy Toskańskie, północno-wschodnie wybrzeże Adriatyku (dawną Jugosławię), południową części Płw. Bałkańskiego i wiele wysp Morza Egejskiego (w tym Kretę). Poza Europą gekon turecki występuje na Wyspach Kanaryjskich, w Afryce północnej i wschodniej (Somalia, Etiopia), w Turcji, Izraelu, Libanie, Iranie, Iraku, Pakistanie. Gatunek ten występuje także na Wyspach Karaibskich, w Stanach Zjednoczonych, Meksyku, w Panamie i na Kubie.

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają długość do 12,3 cm, lecz w Europie nie więcej niż 10 cm. Ubarwienie ciała gekona tureckiego wykazuje zmienność u danego osobnika w zależności od natężenia światła, temperatury i stanu emocjonalnego zwierzęcia. Grzbiet ciała ma zabarwienie: brązoworóżowe, jasnobrązowe, piaskowe do żółtego. Na tym tle znajduje się zazwyczaj niezbyt wyraźny wzór, składający się z różnej wielkości plam i pręg w różnych odcieniach brązu. Na ogonie plamy te przybierają postać ciemnych, regularnych prążków, szczególnie intensywnych u młodych osobników. Po bokach głowy, od otworów nosowych, przez okolice oczu, aż do otworów usznych biegną ciemne pasy. Brzuch jest białawy. Skóra u tego gatunku pokryta jest drobnymi, ziarnistymi łuskami, między którymi na grzbiecie biegną podłużne rzędy (14 lub 16) silnie żeberkowanych, dużych tarczek o kształcie piramidalnym. Podobne tarczki znajdują się na zewnętrznych powierzchniach kończyn i na podzielonym na pierścienie ogonie (po 6 - 8 na pierścień, ułożonych w poprzecznych, regularnych rzędach, o ile nie był on regenerowany). Ciało jest dość smukłe, o wyraźnie wyodrębnionej głowie i nieco spłaszczonym ogonie. Łuski na brzuchu są okrągłe i płaskie. Odległość od końca pyska do przednich krawędzi oczu jest nieco większa niż odległość od tylnych krawędzi oczu do otworu usznego. Wszystkie palce tego gekona są opatrzone pazurami. Przylgi podpalcowe nie sięgają do końców palców, a jedynie mniej więcej do 2/3 ich długości. Każda przylga składa się z dwóch rzędów szerokich płatków przylgowych, oddzielonych od siebie podłużną bruzdą. Samiec różni się od samicy posiadaniem lepiej rozwiniętych, aktywnych podczas rozrodu gruczołów przedanalnych (w liczbie od 4 - 8). Bardzo młode osobniki mają proporcjonalnie: większą głowę i kończyny oraz krótszy ogon. Zabarwienie ich (zwłaszcza na ogonie i na grzbiecie) jest bardziej kontrastowe i intensywniejsze.

Preferowane siedliska: Gekon turecki zamieszkuje zarówno niziny, wyżyny jak i góry. Jest gatunkiem dość plastycznym ekologicznie, zasiedlającym różne środowiska, o ile są wystarczająco ciepłe. W Europie zamieszkuje głównie skaliste wybrzeża i mniejsze wyspy, znajdowany jest także w jaskiniach, na kamienistych i skalistych zboczach pagórków, między stertami drewna, na korze drzew, na liściach agawy i wśród opadłych szczątków roślinnych. Zamieszkuje także zabudowania ludzkie, zarówno opuszczone, jak i zamieszkałe.

Tryb życia: Wykazuje aktywność nocną (wyjątkowo dzienną). Prowadzi ściśle lądowy tryb życia. Terytoria osobnicze u tego gatunku mają średnicę 6 - 70 m. Gekon informuje o ich granicach ewentualnych intruzów, wydając głośne dźwięki. Zwierzę to zwinnie się porusza i doskonale wspina się po pionowych powierzchniach, chętnie też skacze. Czasami można go spotkać także na ziemi. Często łapie owady, które przylatują do sztucznych źródeł światła.

Pożywienie: Zjada owady (larwy motyli, owady błonkoskrzydłe, chrząszcze, mrówki i larwy owadów dwuskrzydłych), pajęczaki, rzadko młode jaszczurki.

Rozmnażanie: Okres rozrodczy u tego gatunku trwa od kwietnia do sierpnia. Jaja, w liczbie 2 - 3 sztuk, składane są w czerwcu i lipcu. Ich długość wynosi 8,5 - 14 mm, a szerokość 7,5 - 10 mm. Samica składa je w szczelinach skalnych, w pieczarach i w zagłębieniach muru. Wiele samic może składać jaja w tym samym miejscu. Inkubacja jaj trwa 37 - 45 dni. Młode po wykluciu mają długość 25 - 27,5 mm.

Podgatunki: Na terenie Europy - brak.

Warto wiedzieć: Gatunek ten został zawleczony na statkach do Ameryki Północnej, gdzie zaaklimatyzował się na Florydzie (pierwsze doniesienie na ten temat pochodzi z 1915 roku), a następnie w Meksyku, rozszerzając swój zasięg aż do Ameryki środkowej. Obecnie miejscami na kontynencie amerykańskim jest bardzo liczny. Szczególnie dobrze czuje się tam w dużych, podmiejskich, starych budynkach.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005