.

Występowanie: W Europie odkryto jedynie jedno stanowisko tego gatunku położone na zachodnim wybrzeżu Morza Kaspijskiego, w okolicach Starogladowska (w rejonie ujścia rzeki Terek). Poza Europą gekon ten występuje w Azji: od wschodnich wybrzeży Morza Kaspijskiego, aż po północno-zachodnie Chiny, a na południu po północno-wschodni i wschodni Iran.

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki osiągają długość do 11 cm. Grzbiet u tego gatunku jest szary do brązowoszarawego. Na tym tle znajduje się wzór złożony z wąskich, poprzecznych zygzaków w kształcie litery "M". Na wierzchu głowy znajdują się małe, ciemne plamy. Po bokach głowy znajdują się ciemne pasy (po jednym z każdej strony) kończące się w okolicach szyi lub po bokach tułowia. Spód ciała jest białawy. Zabarwienie ciała może ulegać zmianie u tego samego osobnika. Głowa i tułów są nieznacznie spłaszczone. Długość niezregenerowanego (oryginalnego) ogona stanowi 100% długości reszty ciała. Zwęża się on równomiernie na całej swej długości. Ogon podzielony jest na pierścienie. Pośrodku każdego pierścienia znajdują się wysokie, silnie żeberkowane tarczki. Skóra na ciele tej jaszczurki pokryta jest małymi, ziarnistymi łuskami, między którymi znajduje się na grzbiecie 10 - 12 podłużnych rzędów większych, bardziej wypukłych tarczek. Podobne tarczki występują w jednym, poprzecznym rzędzie między oczami. Liczba podłużnych rzędów łusek brzusznych wynosi od 23 - 34, a poprzecznych: 94 - 113. Samce różnią się od samic posiadaniem aktywnych gruczołów przedanalnych (w liczbie od 2 - 6). Młode gekony po wykluciu mają proporcjonalnie większą głowę, smuklejszy tułów i krótszy ogon niż dorosłe osobniki.

Preferowane siedliska: Jest to gatunek zarówno nizinny, wyżynny, jak i górski. Na zachodnich krańcach zasięgu występuje na obszarach do 2000 m n.p.m. Zamieszkuje obszary piaszczyste i półpustynne.

Tryb życia: Gatunek ten prowadzi ściśle lądowy i naziemny tryb życia. Jego aktywność zależy od pory roku i ogólnych warunków klimatycznych: Na jesieni i wiosną jest aktywny w dzień. Rano wygrzewa się na słońcu, a po południu poluje w pobliżu swojej kryjówki. Latem wykazuje aktywność zmierzchową i nocną. Ukrywa się pod kamieniami, w popękanych szczelinach gleby, itp. Sen zimowy tego gatunku trwa od września - listopada do lutego (w Uzbekistanie) lub marca - kwietna. Hibernuje ukryty w głębokich szczelinach pni drzew, w podłożu gliniastym i w budynkach, rzadziej w norach gryzoni, opuszczonych mrowiskach i termitierach, na głębokości 8 - 25 cm. Czasami w jednej kryjówce hibernuje kilka osobników. Głos tego gekona przypomina szybko powtarzane: "pik, pik, pik..", zaś w podnieceniu lub strachu zwierzę to wydaje pojedynczy, słaby świst.

Pożywienie: Zjada różne bezkręgowce: owady błonkoskrzydłe, chrząszcze, motyle, mrówki oraz pajęczaki. Rozmnażanie: W okresie od końca czerwca do końca lipca samica składa jaja, w liczbie od jednego do dwóch. Mają one zmienną wielkość: 7,5 - 9 mm na 9 - 12 mm. Inkubacja jaj trwa od 45 do 55 dni. Często wiele samic składa jaja w tym samym miejscu. W pewnych populacjach, samice mogą składać jaja dwa razy do roku. Młode wylęgają się w lipcu - październiku. Mają wtedy ok. 3 cm długości.

Podgatunki: W Europie występuje podgatunek nominalny (Cyrtodactylus russowii russowii), natomiast w południowo - wschodnim Iranie podgatunek Cyrtodactylus russowii zarudnyi.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005