Występowanie: Zasięg geograficzny tego gatunku obejmuje większą część Płw. Iberyjskiego (z wyjątkiem jego północnej części). Poza Europą amfisbena występuje w północnej Afryce (Maroko, Algieria).

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki osiągają długość do 30 cm. Ciało amfisbeny ma zabarwienie cieliste, bladoróżowe, fioletowe do kasztanowego. Ogólnie pokrojem ciała przypomina dżdżownicę. Ciało jest wydłużone, zewnętrznie segmentowane (podzielone na 110 - 134 segmentów na tułowiu i 17 - 42 na ogonie), pozbawione kończyn. Głowa nie jest wyodrębniona z tułowia. Oczy są silnie zredukowane, ledwie ciemno prześwitujące przez skórę. Ogon ma mniej więcej długość reszty tułowia. Ciało pokryte jest podłużnymi, w przybliżeniu prostokątnymi łuskami. W okolicy otworu kloakalnego występuje (z każdej strony) od 3 - 6 otworów gruczołów przedanalnych.

Preferowane siedliska: Pionowy zasięg tego gatunku sięga 1400 m n.p.m. (Sierra de Cazorla - Hiszpania). Zamieszkuje tereny o różnym typie podłoża: piaszczystym, wapiennym, łupkowym, krzemieniowym itp. Występuje zarówno na terenach zadrzewionych (np. w lasach kasztanowych), jak i na obszarach stepowych.

Tryb życia: Amfisbena przebywa głównie pod ziemią. Nocą, bardzo rzadko również za dnia, można ją spotkać na powierzchni gleby (przy dużej wilgotności i wysokich temperaturach). Rano osobniki tego gatunku znajdowano pod kamieniami. Prawdopodobnie amfisbena zapada w sen zimowy, a podczas letnich suszy - w sen letni. Ofiary odnajduje za pomocą węchu. Jest w stanie odróżnić tym sposobem potencjalne ofiary np. mrówki jadowite i agresywne od tych nie stanowi ących zagrożenia.

Pożywienie: Zjada larwy owadów (mrówek, motyli, chrząszczy) oraz przeobrażone postacie małych owadów (np. mrówki). Chętnie żeruje w termitierach. Nie gardzi również dżdżownicami.

Rozmnażanie: Samce i samice odnajdują się za pomocą zapachu feromonów emitowanych z gruczołów przedanalnych. Wonie odbierane są dzięki ruchom języka. Samica składa jedno jajo o wymiarach 27mm na 5,2 mm.

Podgatunki: W obrębie tego gatunku prócz podgatunku nominalnego (Blanus cinereus cinereus), wyróżnia się podgatunek Blanus cinereus mettetali.

Warto wiedzieć: systematyka obrączkowców nie jest jasna, część naukowców zalicza te zwierzęta do podrzędu jaszczurek (Sauria), zaś część wydziela jako oddzielną w stosunku do innych gadów grupę.

Literatura:

- Lopez P., Martin J. (1994) - Responses by amphisbaenian Blanus cinereus to chemicals from prey or potentially harmful ant species.- J. Chem. Ecol., 20 (5): 113 - 119 pp.

- Cooper W.E., Lopez P., Salvador A. (1994) - Pheromone detection by an amphisbaenian. - Anim. Behav., 47 (6): 1401 - 1411 pp.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005