Występowanie: Gatunek ten zamieszkuje wschodnie wybrzeże i wiele wysp Adriatyku. Szczególnie pospolity jest na chorwackiej części wybrzeża, ale występuje także w Hercegowinie i Czarnogórze.

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają długość do 20 cm. Grzbiet ciała ma zabarwienie popielatoszare, jasnobrunatne, jasnobrązowe, rzadziej brązowe, zielone czy żółte. Na tym tle na grzbiecie i na kończynach widoczny jest ciemny, gęsty, siatkowaty, ziarnisty wzór i/lub ciemne plamki i cętki. Podobny, lecz o bardziej rozmytych konturach rysunek widoczny jest po bokach ciała. Koniec pyska jest przeważnie jaśniejszy niż reszta głowy. Na pileusie mogą występować mniejsze lub większe czarne plamy. Grzbiet ogona jest niebieskawoszary, nierzadko niebieski, turkusowy lub zielony. Na tym tle widoczne są regularne, ciemne, przeważnie czarne prążki, przebiegające przez środkowe części wszystkich pierścieni. Prążki te nie występują na zregenerowanym ogonie. Czasami spotykane są osobniki tego gatunku o jednolicie czarnym grzbiecie ciała. Spód ciała Lacerta oxycephala jest jaskrawoniebieski do szaroniebieskiego, gładki. Ciało tej jaszczurki jest masywne, o długiej, muskularnej szyi i spłaszczonym tułowiu. Głowa jest duża, sprzypłaszczona, o trójkątnym pysku, trzy razy dłuższa niż szersza. Tęczówka oka ma zabarwienie beżowe do czerwonobrązowego. Po bokach szyi biegną dwa wyraźnie wydłużone fałdy skórne. Kończyny są długie i masywne. Palce u tylnych kończyn są powyginane. Ogon u nasady jest szeroki i spłaszczony, w dalszych odcinkach zaś cienki, w przekroju okrągły. Jego długość stanowi ok. 2/3 długości całego ciała. Łuski na grzbiecie są drobne, okrągławe, sześciokątne lub owalne, gładkie, rzadko zakończone niewyraźnymi kilami. Ich liczba w pojedynczym poprzecznym rzędzie na grzbiecie wynosi 60 - 76 sztuk. Łuski na brzuchu są prostokątne, nierównej szerokości (po dwa najbardziej zewnętrzne i wewnętrzne wzdłużne rzędy są szersze od pozostałych). Liczba wzdłużnych rzędów łusek brzusznych wynosi 6 - 8, a poprzecznych - 25 - 29 (u samców) lub 27 - 30 (u samic). Na jeden poprzeczny rząd łusek na brzuchu przypadają trzy - cztery rzędy łusek grzbietowych. Łuski po bokach ciała są mniejsze niż na grzbiecie, romboidalne, lekko wręgowane. Kołnierzyk ma równe krawędzie i składa się z 6 - 13 niewielkich łusek. Liczba otworów udowych wynosi po 16 - 25 z każdej strony. Łuski na ogonie ułożone są w pierścieniach, na przemian większych i mniejszych. Na grzbiecie ogona są one słabo wręgowane, a na spodzie - gładkie. Różnice między płciami są bardzo słabo zaznaczone.

Preferowane siedliska: Jaszczurka ta występuje zarówno na nizinach jak i w górach. Jej pionowy zasięg obejmuje obszary od 0 do 1500 m n.p.m. Zamieszkuje obszary skaliste, prawie pozbawione roślinności (lub z niewielkimi płatami mchu lub trawy) obszary, zarówno leżące na wybrzeżu, jak i w górach w głębi lądu. Jaszczurka ta występuje także w pobliżu gruntów uprawnych oraz w obrębie zabudowań ludzkich, na murach, w opuszczonych ruinach, a nawet dachach zamieszkanych domów. Można ją spotkać także w lasach iglastych i dębowych.

Tryb życia: Jest gatunkiem lądowym. Wykazuje aktywność dzienną, unika jednak najgorętszych godzin dnia, opuszczając latem kryjówkę głównie rano i po południu. Zręcznie wspina się na wysokie pionowe ściany skalne, na wysokość 20 - 30 m. Jest jaszczurką bardzo płochliwą, zręcznie i szybko poruszającą się. Zaniepokojona z ogromną szybkością znika w szczelinach skalnych. Skacze zwinnie i na duże odległości z jednej skały na drugą. Ofiary wyciąga z głębokich szczelin skalnych w czym pomaga jej długa, spłaszczona szyja i głowa. Jaszczurka ta stosunkowo dobrze znosi niskie temperatury. Sen zimowy tego gatunku przypada często na okres od grudnia do lutego. Jaszczurki te wykazują dużą agresję w stosunku do innych osobników swojego gatunku.

Pożywienie: Zjada stawonogi (małe skorpiony, pająki, muchy, itp.).

Rozmnażanie: Kojarzenie u tego gatunku zaczyna się od marca (kwietnia) do maja. W czerwcu samica składa 2 - 4 jaj o "bochenkowatym" kształcie i białawej barwie, o wymiarach 15,8 mm na 6,8 mm. Inkubacja jaj trwa 6 - 7 tygodni. Młode po wylęgu mają długość 4-5 cm.

Podgatunki: brak.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005