Występowanie: Jaszczurka ta występuje na wschodnim wybrzeżu Adriatyku - w Chorwacji, Hercegowinie i Czarnogórze.

Cechy morfologiczne: Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają długość do 22 cm. Samce są nieco większe od samic. Grzbiet ciała jest szarobrązowy, brązowy lub oliwkowy z charakterystycznym, złocistym połyskiem. Na tym tle widoczne są u niektórych egzemplarzy nieco ciemniejsze, regularnie ułożone cętki, które czasami mogą łączyć się w ciemne pasy. Boki ciała są nieco ciemniejsze niż grzbiet. Spód ciała jest żółty w różnych odcieniach (do pomarańczowego), rzadziej (u samic) ołowianoszary lub czekoladowobrązowy. Brzuch jest zazwyczaj gładki (bez plam), ale zewnętrzne łuski na brzuchu mogą być zabarwione niebiesko (w odcieniu ultramaryny). Niebieskawe mogą być także okolice podgardla. Grzbiet ciała młodocianych osobników jest prawie czarny, a ogon i spód ciała są stalowoszare. Ciało tej jaszczurki jest dość masywne, spłaszczone grzbieto-brzusznie. Głowa jest długa i płaska, w okolicach policzków silnie nabrzmiała. Pysk jest długi, na końcu zaostrzony. Długość ogona stanowi 2/3 długości reszty ciała. Palce u tylnych kończyn są długie, opatrzone silnymi pazurami. Kołnierzyk ma gładkie lub lekko ząbkowane brzegi i składa się z 7 - 11 łusek. Łuski na grzbiecie są wyraźnie większe niż po bokach ciała, gładkie lub słabo wręgowane. Mają one kształt owalny lub sześciokątny i ułożone są w poprzecznych rzędach na grzbiecie po 36 - 45 sztuk. Łuski na brzuchu mają kształt prostokątny i ułożone są w 6 wzdłużnych rzędach i 25-26 (u samców) lub 25 - 29 (u samic) poprzecznych rzędach. Najbardziej zewnętrzne i środkowe wzdłużne rzędy łusek brzusznych są węższe niż pozostałe. Liczba gruczołów udowych wynosi po 16 - 25 z każdej strony. Łuski na ogonie ułożone są w węższych i szerszych pierścieniach. Łuski na grzbiecie ogona są wyraźnie wręgowane, a na spodzie gładkie.

Preferowane siedliska: Jest gatunkiem górskim i (rzadziej) wyżynnym. Pionowy zasięg Lacerta mosorensis obejmuje tereny w górach wapiennych położone na wysokości 600 - 1535 m n.p.m. Jaszczurkę tę można spotkać wśród skał poprzecinanych licznymi szczelinami, w górskich lasach (zwłaszcza dębowych), wśród rumowisk skalnych i na skalistych stokach o północnej ekspozycji. Preferuje obszary o średniej wilgotności i niezbyt silnym nasłonecznieniu. Prawdopodobnie wymagania siedliskowe tego gatunku zmieniają się w zależności od pory roku. I tak np. na miejsca hibernacji jaszczurka ta wybiera suche stoki o południowej ekspozycji.

Tryb życia: Jest gatunkiem lądowym. Wykazuje aktywność dzienną. Zręcznie wspina się na skały oraz dobrze i daleko skacze. Dzięki swojemu długiemu, spłaszczonemu pyskowi sięga w głąb szczelin skalnych, skąd wyciąga owady. Jest bardzo płochliwą jaszczurką.

Pożywienie: Zjada bezkręgowce.

Rozmnażanie: Kojarzenie następuje w czerwcu. Pierwsze złożenie jaj u tego gatunku odbywają się w końcu lipca - początku sierpnia. Liczba jaj wynosi 4 - 8 sztuk. Mają one "bochenkowaty" kształt, różowy kolor i wymiary: 10 - 15 mm, a szerokość 6 - 8 mm. Inkubacja jaj (w temperaturze 28 - 31 st C) trwa tylko 23 dni. Młode wylęgają się w końcu września. Mają wtedy długość ok. 9 - 10 cm.

Podgatunki: brak.

Warto wiedzieć: Jest jedną z najrzadszych i najmniej poznanych jaszczurek w Europie.

©  Copyrights by Joanna Mazgajska 2005