Algyroides nigropunctatus (Dumeril & Bibron, 1839)
rodzina: jaszczurki właściwe (Lacertidae)
Występowanie:
Jaszczurka ta występuje na obszarach położonych wzdłuż wschodniego wybrzeża Adriatyku i dalej na zachodnim wybrzeżu Morza Jońskiego i na okolicznych wyspach (od północnych Włoch do południowej Grecji).
Cechy morfologiczne:
Dojrzałe płciowo osobniki tego gatunku osiągają długość do 21 cm. Samice są zazwyczaj nieco mniejsze od samców. Grzbiet ciała jest orzechowobrązowy, cynamowobrązowy, szarobrązowy, oliwkowy lub nieomal czarny. Przeważnie na tym tle na grzbiecie widoczne są nieregularnie rozmieszczone (rzadziej uszeregowane w rzędach) czarne punkty. Wzdłuż boków tułowia i ogona widoczne są białawe plamy. Na tylnych kończynach (rzadziej też na przednich) występują białawe cętki, które czasami mogą być ciemno obwiedzione. W tylnej części ciała są one mniej wyraźne niż w przedniej. Dojrzałe płciowo samce mają niebiesko zabarwione podgardle, a czasami także boki głowy i szyi. Brzuch samców, a często także spód ogona i spodnie powierzchnie kończyn mają zabarwienie pomarańczowożółte. Boki brzucha samca są żółtawe do czerwonego. Łuski na bokach brzucha samca mogą być niebiesko cętkowane. Zdarzają się też samce o ciemno-metalicznie zielonym zabarwieniu grzbietu i boków głowy. Brzuch samicy ma kolor żółty lub zielonkawobiały, rzadziej ma zabarwienie typowe dla samców. Barwy ciała u Algyroides nigropunctatus w czasie godów są intensywniejsze niż w pozostałych okresach życia. Grzbiet ciała młodocianych osobników jest ciemniejszy niż dorosłych: ciemnobrązowy lub szary, bez ciemnych punktów. Brzuch młodych jaszczurek tego gatunku jest zabarwiony ołowianoszaro lub perłowoszaro.
Ciało Algyroides nigropunctatus jest bardzo wysmukłe i wydłużone. Niezregenerowany ogon stanowi ok. 2/3 długości całego ciała. Głowa jest wydłużona (do 3 razy tak długa jak szeroka). Ogon u podstawy jest lekko spłaszczony. Głowa jest mocno osadzona na karku. Tęczówka oka jest srebrzysta. Kołnierzyk ma lekko ząbkowane brzegi i składa się z 7 - 9, rzadziej 10 łusek. Łuski na grzbiecie tej jaszczurki są bardzo wyraźnie podzielone na: duże leżące w paśmie pośrodku grzbietu i dwa razy krótsze łuski po bokach ciała. Łuski na grzbiecie ciała są romboidalne z silnym, poprzecznym wręgowaniem, ułożone w poziomych rzędach. Ich wolne krawędzie są szerokokątne. Liczba dużych łusek w każdym poziomym rzędzie pośrodku grzbietu wynosi 11 - 12 sztuk. Ich przedłużeniami są znacznie drobniejsze, okrągławe, lekko wręgowane łuski po bokach ciała (po 5 - 6, rzadziej 9 łusek z każdej strony), także ułożone w poziomych rzędach. Łuski na brzuchu ułożone są w 6 wzdłużnych rzędach i 21 - 27 poprzecznych. Na zewnętrznych stronach przednich kończyn występuje po rzędzie dużych, wręgowanych łusek. Na wewnętrznych powierzchniach tylnych kończyn widoczne są otwory udowe, w liczbie po 14 - 22 sztuk z każdej strony. Samce mają nieco większą głowę i grubszą nasadę ogona niż samice.
Preferowane siedliska:
Jest gatunkiem wyżynnym i górskim. Występuje na obszarach leżących na wysokości 500 - 1000 (Albania) m n.p.m. Zamieszkuje obszary kamieniste, z dość gęstą roślinnością. Gatunek ten związany jest bardzo często z okolicami siedzib ludzkich. Można go znaleźć na murach, i przy płotach, w stosach słomy lub opadłych liści, wśród popękanych skał, w stosach kamieni, w makii, w zaroślach (np. agawy), wśród starych drzew oliwkowych i pod mostami.
Tryb życia:
Jaszczurka ta prowadzi lądowy tryb życia. Wykazuje dzienną aktywność. W najcieplejszych okresach roku, najgorętsze godziny dnia spędza w kryjówce, zaś wiosną i jesienią jest aktywna cały dzień. Jest bardzo płochliwa. W razie niebezpieczeństwa błyskawicznie ucieka do kryjówki. Wykazuje zachowania terytorialne. Sen zimowy tego gatunku przypada na okres od października do kwietnia.
Pożywienie:
Jest mało poznane. Zjada bezkręgowce.
Rozmnażanie:
Kojarzenie tego gatunku zachodzi w końcu kwietnia - początku maja. Jaja składane są w maju, w liczbie 2 (rzadziej 3) sztuk. W specyficznych warunkach jaja mogą być składane dwa razy do roku.
Podgatunki:
brak.
© Copyrights by Joanna Mazgajska 2005