Wybrane zagadnienia z biologii jaszczurek
Większość europejskich jaszczurek to zwierzęta szybko i zwinnie poruszające się i drapieżne, chociaż pojedyncze gatunki stanowią wyjątki od wszystkich tych wymienionych cech. Europejskie jaszczurki prowadzą głównie naziemny i/lub naskalny tryb życia. Wiele gatunków dobrze się wspina po skałach czy murach i potrafi wykopywać ziemne nory, stanowiące ich kryjówki lub miejsca inkubacji złożonych przez samicę jaj. Kilka gatunków jaszczurek dobrze się czuje i chętnie przebywa w pobliżu zbiorników wodnych, szukając w nich schronienia w razie zagrożenia. Kameleon pospolity prowadzi wyłącznie nadrzewny tryb życia.
Większość jaszczurek żyje samotnie, jednak niektóre gatunki głównie parami (np. Agama sanguinolenta) lub w niedużych stadkach (np. hardun - Laudakia stellio). U wielu gatunków stwierdzono terytorializm. Agresywne zachowania terytorialne intensyfikują się u samców w okresie godowym. Polegają one na przybieraniu charakterystycznych dla gatunku postaw imponujących, a jeśli żaden z rywali się nie wycofa - zajadłym kąsaniu, tarzaniu się po ziemi, odgryzaniu sobie wzajemnie ogona itp. U wielu gatunków (np. kameleona zwyczajnego czy jaszczurki zwinki) walki te mogą doprowadzić nawet do zagryzienia słabszego przeciwnika. U wielu innych gatunków do walk nie dochodzi, a próba sił kończy się jedynie na przybieraniu imponujących postaw.
Jaszczurki są zwierzętami zmiennocieplnymi, a przy tym szybko poruszającymi się (zwykle znacznie szybciej niż np. płazy), co pochłania wiele energii. Dlatego też bardzo ważnym problemem jest dla nich pozyskiwanie energii cieplnej z otoczenia, co większość gatunków uzyskuje poprzez wygrzewanie się na słońcu. Jaszczurki unikające słońca (np. o ściśle nocnej aktywności lub żyjące pod ziemią) uzyskują energię poprzez kontakt z ogrzanymi przez słońce powierzchniami np. kamieniami, piaskiem itp.
Jaszczurki kontaktują się z przedstawicielami własnego gatunku poprzez dźwięki (tak jest np. u gekonów), zmiany barwy ciała i postawy (agamy) oraz bodźce węchowe i dotykowe.
Zimą europejskie gatunki jaszczurek zapadają w hibernację, spędzając ją w rozmaitych kryjówkach na lądzie.